در پاسخ به سؤالات شما درباره مهریه و شرایط رجوع به آن پس از بذل، به شرح زیر عمل میکنیم:
1. رجوع زن به مهریه پس از فوت شوهر در صورت بذل (نه ابراء)
اگر زن مهریه را بذل کرده باشد (یعنی آن را بخشیده باشد اما حق رجوع خود را حفظ کرده باشد)، پس از فوت شوهر میتواند به مهریه رجوع کند. زیرا بذل به معنای اسقاط دائمی حق نیست، بلکه تنها عدم مطالبه در زمان حیات شوهر است.
مستند قانونی: مطابق ماده 1082 قانون مدنی، مهریه به محض عقد به مالکیت زن درمیآید و بذل تنها به معنای عدم مطالبه موقت است، مگر اینکه ابراء (اسقاط دائمی حق) صورت گرفته باشد.
نتیجه: در صورت بذل، زن میتواند پس از فوت شوهر، مهریه را از ترکه او وصول کند.
2. حق خانواده زن در مطالبه مهریه پس از فوت زن
اگر زن فوت کند و مهریه را نگرفته باشد، ورثه او (مانند پدر، مادر یا فرزندان) میتوانند به عنوان قائممقام قانونی، مهریه را از شوهر مطالبه کنند.
شرط مهم: این حق تنها در صورتی وجود دارد که زن در زمان فوت، مهریه را ابراء نکرده باشد (یعنی به طور دائمی از آن نگذشته باشد). اگر زن مهریه را بذل کرده باشد، ورثه میتوانند به جای او مهریه را مطالبه کنند.
مستند قانونی: مطابق مواد 946 و 1082 قانون مدنی، مهریه جزء دارایی زن محسوب میشود و پس از فوت او به ورثه منتقل میشود.
جمعبندی نهایی:
در صورت بذل مهریه، زن یا ورثه او پس از فوت شوهر میتوانند مهریه را از ترکه او وصول کنند.
در صورت فوت زن، ورثه او حق دارند مهریه را از شوهر مطالبه کنند، مگر اینکه زن مهریه را ابراء کرده باشد (یعنی به طور کامل از آن گذشت کرده باشد).