برای مطالبه سهمالارث زمین کشاورزی مادرتان، اقدامات زیر ضروری است:
1. تعیین وضعیت مالکیت زمین
دریافت اطلاعات سند: ابتدا باید مشخص شود زمین دارای سند رسمی است یا عرفی (غیررسمی).
اگر سند رسمی (عادی یا تفکیکی) وجود دارد، با مراجعه به اداره ثبت محل میتوانید مشخصات مالکیت و سهمالشرکه وراث را استعلام کنید.
اگر زمین فاقد سند رسمی است، باید به شورای حل اختلاف یا دهیاری روستا مراجعه کنید تا وضعیت مالکیت عرفی را بررسی کنند.
2. تعیین سهمالارث مادرتان
مشخص کردن وراث قانونی: پس از فوت پدربزرگ، وراث او (همسر، فرزندان و در صورت نبود فرزندان، سایر بستگان) به نسبتهای شرعی (طبق مواد 861 به بعد قانون مدنی) ارث میبرند.
اگر پدربزرگ وصیتنامه داشته، باید به سازمان ثبت اسناد مراجعه شود. در غیر این صورت، تقسیمنامه رسمی یا عرفی بین وراث باید بررسی شود.
3. اقدامات قانونی برای مطالبه سهم
دریافت گواهی انحصار وراثت:
مادرتان باید به دفترخانه اسناد رسمی مراجعه و درخواست گواهی انحصار وراثت دهد.
اگر سایر وراث همکاری نکنند، باید از طریق دادگاه خانواده این گواهی صادر شود.
طرح دعوی در دادگاه:
اگر زمین دارای سند رسمی است، با ارائه گواهی انحصار وراثت، میتوانید دادخواست تقسیم ترکه را به دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع زمین تقدیم کنید.
اگر زمین سند عرفی دارد، باید شورای حل اختلاف یا دادگاه وضعیت مالکیت و سهمها را مشخص کند.
درخواست تقسیم فیزیکی یا فروش:
اگر زمین قابلیت تقسیم فیزیکی داشته باشد، دادگاه آن را بین وراث تقسیم میکند.
اگر تقسیم ممکن نباشد، میتوان زمین را فروخت و سهمها را نقدی پرداخت کرد.
4. مطالبه سود حاصل از زمین (علوفه)
مادرتان میتواند برای مطالبه سودهای پرداختنشده گذشته نیز به دادگاه مراجعه و درخواست محاسبه و پرداخت سهمالارث از درآمدهای قبلی را کند.
5. مدارک مورد نیاز
شناسنامه و مدارک هویتی مادرتان و متوفی (پدربزرگ).
گواهی فوت پدربزرگ.
هرگونه سند مالکیت یا شهادت محلی (در مورد زمینهای عرفی).
شاهدان محلی (در صورت عدم وجود سند).
توصیهها:
وکیل بگیرید: چون موضوع پیچیده است، بهتر است با یک وکیل پایهیک دادگستری متخصص در امور ارث و زمینهای کشاورزی مشورت کنید.
مراجعه به جهاد کشاورزی: برای اطلاع از وضعیت کاربری زمین و امکان تقسیم آن.
اگر سایر وراث همکاری نکنند، تنها راه حل، اقدام قضایی است. با پیگیری قانونی، مادرتان میتواند هم سهم زمین و هم درآمدهای معوقه را دریافت کند.