با توجه به شرایطی که ذکر کردید، اقدامات حقوقی زیر را میتوانید برای پیگیری موضوع انجام دهید:
1. مبانی حقوقی اقدام شما:
ولایت پدر: طبق قانون مدنی ایران (ماده 1181)، ولایت قهری کودک با پدر است. این تصمیمات مهم مانند ختنه نیازمند رضایت شماست، مگر در موارد ضروری پزشکی.
حضانت با مادر: هرچند حضانت فعلاً با مادر است (طبق ماده 1169 قانون مدنی برای کودکان زیر 7 سال)، ولی این به معنای نقض حق ولایت پدر در امور مهم نیست.
2. اقدامات حقوقی قابل انجام:
شکایت کیفری:
میتوانید با استناد به ماده 668 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) به دلیل "تصرف در حق ولایت بدون مجوز قانونی" علیه همسرتان شکایت کنید.
همچنین در صورت اثبات آسیب به کودک (مثلاً انجام غیرتخصصی ختنه)، ممکن است مشمول ماده 661 (قطع عضو غیرعمدی) یا ماده 59 قانون حمایت از خانواده (تصمیم یکجانبه در امور مهم فرزند) شود.
درخواست تغییر شرایط حضانت:
با استناد به ماده 1173 قانون مدنی (صلاحیت نداشتن حضانتگیرنده)، میتوانید درخواست تغییر حضانت دهید. البته نیاز به ارائه مدارک محکمهپسند (مانند پزشکی قانونی) دارید که این اقدام مادر را خلاف مصلحت کودک دانسته باشد.
3. مراحل پیگیری:
جمعآوری مدارک:
گواهی پزشک انجامدهنده ختنه (برای اثبات تاریخ و شرایط عمل).
شهادت شهود (اگر اطلاعرسانی نشده است).
استشهادیه محلی یا مدارک دیگر (مانند پیامک/مکالمات).
طرح شکایت:
به دادگاه خانواده محل اقامت کودک مراجعه و با تنظیم دادخواست مطالبه اعمال ولایت یا شکایت کیفری اقدام کنید.
در صورت نیاز، از سازمان بهزیستی یا پزشکی قانونی برای بررسی مصلحت کودک استعلام بگیرید.
4. ملاحظات مهم:
صلح و سازش: پیشنهاد میشود قبل از اقدام قضایی، از طریق داوری خانواده (ماده 18 قانون حمایت از خانواده) یا شورای حل اختلاف میانجیگری شود.
حق ملاقات: حتی با حکم عدم تمکین، شما حق ملاقات با فرزند را دارید (ماده 1174 قانون مدنی). اگر مادر مانع شود، میتوانید اجرای حکم ملاقات را درخواست کنید.
5. توصیهها:
با یک وکیل متخصص خانواده مشورت کنید تا با توجه به جزئیات پرونده (مانند سابقه اختلافات، شرایط ختنه و ...) بهترین استراتژی را پیش بگیرید.
در صورت اثبات سوءرفتار مادر، میتوانید درخواست انتقال حضانت به خود یا شخص ثالث (ماده 1173) را نیز مطرح کنید.