رسیدگی به جرائم اشخاص زیر 18 سال (رأی وحدت رویه شماره 686 )

رأی وحدت رویه شماره ۶۸۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور درباره صلاحیت دادگاه‌های اطفال و کیفری استان

خلاصه: طبق رأی وحدت رویه شماره ۶۸۶، رسیدگی به جرائمی که مجازات آن‌ها قصاص نفس، قصاص عضو یا اعدام باشد در صلاحیت دادگاه کیفری استان است. با این حال، برای اشخاص بالغ کمتر از ۱۸ سال، این رسیدگی در دادگاه اطفال انجام می‌شود. در صورت بروز اختلاف بین دادگاه اطفال و دادگاه کیفری استان در مورد صلاحیت، مرجع حل اختلاف دیوان عالی کشور است.

مقدمه: در تاریخ ۵ اردیبهشت ۱۳۸۵، هیأت عمومی دیوان عالی کشور به بررسی اختلافات میان دادگاه‌های اطفال و دادگاه‌های کیفری استان درباره صلاحیت رسیدگی به جرائم اشخاص بالغ زیر ۱۸ سال پرداخت. اختلاف نظر اصلی بین دادگاه‌ها بر سر این بود که آیا دادگاه کیفری استان یا دادگاه اطفال مسئول رسیدگی به این نوع جرائم است.

گزارش پرونده: در دو پرونده مرتبط، دادگاه‌های کیفری و اطفال استان‌های مختلف به نتایج متفاوتی در خصوص صلاحیت خود برای رسیدگی به جرائم افراد زیر ۱۸ سال با مجازات‌های قصاص یا اعدام دست یافتند. برخی دادگاه‌ها صلاحیت را به دادگاه اطفال و برخی دیگر به دادگاه کیفری استان واگذار کردند.

رأی وحدت رویه: بر اساس رأی وحدت رویه، دادگاه‌های کیفری استان صلاحیت رسیدگی به جرائم سنگین مانند قصاص و اعدام را دارند. اما در خصوص اشخاص بالغ کمتر از ۱۸ سال، دادگاه اطفال مرجع صالح برای رسیدگی است. اگر بین این دو دادگاه اختلافی در مورد صلاحیت پیش بیاید، حل اختلاف به دیوان عالی کشور ارجاع می‌شود. همچنین، تجدیدنظر در آراء صادره از دادگاه اطفال در خصوص جرائم مستوجب قصاص و اعدام در صلاحیت دیوان عالی کشور است.

نتیجه: این رأی وحدت رویه برای تمامی شعب دیوان عالی کشور و دادگاه‌ها در موارد مشابه لازم‌الاتباع است و به صراحت بیان می‌کند که در صورت بروز اختلاف در صلاحیت میان دادگاه‌های اطفال و کیفری استان، دیوان عالی کشور مرجع نهایی تصمیم‌گیری است.