بادرود، پرسشگر ارجمند،
در مقام اجابت سوال مطروحه، توجه حضرتعالی را به این مهم جلب میدارد که در طرح دعوای اعسار، تعیین میزان پیشپرداخت و اقساط ماهیانه، امری است مرتبط با ارزیابی وضعیت مالی مُدعی اعسار و میزان داراییهای وی در قیاس با بدهیهایش؛ معهذا، این امر، منصرف از این مهم نخواهد بود که آیا خسارت تاخیر تادیه نیز در زمره محکومبه قرار گرفته است یا خیر.
نخست، در باب شمول خسارت تاخیر تادیه در محاسبات اعسار، رویه قضایی بر آن است که چنانچه خسارت تاخیر تادیه نیز در حکم قطعی صادره، مورد تصریح قرار گرفته باشد، این مبلغ نیز جزء لاینفک محکومبه محسوب گردیده و در تعیین میزان پیشپرداخت و اقساط، مورد لحاظ قرار خواهد گرفت؛ علیایحال، در فرضی که حکم بدوی، صرفاً متضمن محکومیت به اصل مبلغ بوده و خسارت تاخیر در مراحل بعدی به آن افزوده گردد، این امر، تاثیری در میزان پیشپرداخت اولیه نخواهد داشت.
ثانیا، در ارتباط با افزایش مبلغ محکومبه در مرحله اجرای احکام، باید اذعان نمود که چنانچه این افزایش، ناشی از تاخیر در پرداخت و احتساب خسارت تاخیر تادیه باشد، این امر، تاثیری در میزان پیشپرداخت اولیه نخواهد داشت؛ زیرا پیشپرداخت، بر مبنای مبلغ محکومبه مندرج در حکم بدوی تعیین میگردد؛ معالوصف، در تعیین میزان اقساط، دادگاه اجرای احکام، میتواند با لحاظ افزایش مبلغ محکومبه، تعدیلاتی را در میزان اقساط اعمال نماید.
و ثالثا، در یک جمعبندی تحلیلی، میتوان اینگونه استنباط نمود که اصل محکومبه، مبنای تعیین پیشپرداخت را تشکیل میدهد و تغییرات بعدی در مبلغ محکومبه، تاثیری در این امر نخواهد داشت؛ لیکن، خسارت تاخیر تادیه، در صورتی که در حکم قطعی به آن تصریح شده باشد، در تعیین میزان اقساط، مورد توجه قرار خواهد گرفت و دادگاه، با لحاظ این مبلغ، میتواند تعدیلاتی را در میزان اقساط اعمال نماید.