با توجه به توضیحاتی که ارائه کردید، وضعیت حقوقی این موضوع به چند عامل بستگی دارد:
1. اعتبار قولنامه: اگر قولنامهای که به نام برادرتان تنظیم شده، رسمی نبوده و به صورت عادی (دستنویس یا محضری غیررسمی) است، احتمال ابطال آن وجود دارد.
2. عدم پرداخت وجه معامله: در قولنامه ذکر شده که ملک به مبلغ 30 میلیون تومان و طی دو فقره چک فروخته شده است. اما اگر چکها هرگز وصول نشده و به فروشنده (مرحوم پدرتان) بازگردانده شده باشد، این نشان میدهد که معامله به طور کامل انجام نشده است. در این صورت، پدرتان (و پس از فوت، ورثه) میتوانستند معامله را فسخ کنند.
3. عدم فسخ رسمی: اگرچه پدرتان دو قولنامه دیگر را فسخ کرده، اما چون برادرتان قولنامه خود را نیاورده، فسخ این قرارداد ممکن است پیچیدهتر باشد. اگر پدرتان در زمان حیات اقدامی رسمی برای فسخ نکرده باشد، اکنون باید از طریق دادگاه اقدام کنید.
4. سوءنیت در معامله: اگر بتوانید ثابت کنید که برادرتان قصد سوءاستفاده داشته یا معامله صوری بوده (مثلاً فقط برای جلوگیری از فسخ، مبلغی پرداخت نشده)، میتوان از این جهت نیز در دادگاه پیگیری کرد.
راهکار حقوقی شما
اگر سند رسمی به نام برادرتان ثبت نشده و فقط قولنامه عادی است، میتوانید از دادگاه درخواست ابطال قولنامه را به دلیل عدم پرداخت وجه معامله، عودت چکها، و عدم اجرای تعهدات بخواهید.
اگر برادرتان اقدام به تصرف ملک کرده، میتوانید دعوای خلع ید یا اثبات مالکیت و ابطال سند عادی را مطرح کنید.
در صورت وجود شواهد مبنی بر اینکه معامله صوری بوده، میتوان از این زاویه نیز به دادگاه مراجعه کرد.
نتیجهگیری
با توجه به اینکه چکها وصول نشده، وجهی پرداخت نشده و احتمال صوری بودن معامله وجود دارد، امکان ابطال قولنامه از طریق دادگاه وجود دارد. پیشنهاد میکنم از یک وکیل متخصص در دعاوی ملکی کمک بگیرید تا بهترین مسیر حقوقی را انتخاب کنید.