مطابق ادله، بله
در این زمینه اختلاف نظر وجود دارد؛نظر گروه اول
جعل، قلب متقلبانه به طرق پیش بینی شده در قانون است و قانونگذار تنها در ماده 534 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) جعل مضمون و محتوایی را توسط کارمندان دولتی آن هم در حیطه وظیفه شان پذیرفته است و نظر به اینکه رفتار مجرمانه مصرح در آن ماده با تعریف جرم جعل مفادی سازگاری دارد و با توجه به تعریف کلی جعل و تزویر در ماده 523 قانون مجازات اسلامی تعزیرات مورد اشاره و عدم پیش بینی قانونگذار در خصوص رفتار و مصداق جعل مفادی یعنی تغییر در خصوص محتوا و مضمون تحریف و عدم تعیین مجازات در مورد جعل مفادی اسناد عادی به طور صریح و اصل تفسیر مضیق و محدود نصوص جزایی به عنوان یک اصل مسلم حقوقی کیفری، لذا جعل مفادی و معنوی اسناد عادی جرم نمیباشد و قابل مجازات نیست.
نظر گروه دوم
نظر به اینکه قانونگذار کلمه جعل را به صورت مطلق در ماده 536 به کار برده است؛ لذا شامل جعل مادی و مفادی است همچنین قاطبه حقوقدانان در منابع حقوقی کیفری (دکترین حقوق) قائل به تحقق بزه جعل مفادی در اسناد عادی هستند؛ همچنین تحریف تغییر مضمون و محتوا در حین نگارش و تنظیم سند از مصادیق ساختن سند جعلی موضوع ماده 523 قانون مذکور میباشد؛ لذا طبق ماده 536 شامل جعل عادی نیز میباشد و تحقق نظم اجتماعی و حفظ و ثبات آن ایجاد امنیت روانی و اجتماعی در تنظیم نگارش اسناد عادی و جلوگیری از سوء نیت اشحاص دارای سوء نیت از علل توجیهی جرم شناختی قبول پذیرش این نظر است.
بله، امکان طرح دعوای جعل مفادی در ارتباط با اسناد عادی در محاکم قضایی وجود دارد. طبق ماده ۲۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی، اسناد عادی به محض معرفی، توسط طرف دیگر میتواند مورد انکار و تردید قرار گیرد. اگر اسناد عادی به دلیل جعلی بودن مورد اعتراض قرار گیرد، دادگاه موظف است به این موضوع رسیدگی کند. شخصی که ادعای جعل میکند، باید دلایل و مدارک کافی ارائه دهد تا جعلیت سند اثبات شود. قانون مدنی نیز در ماده ۱۲۷۷ مقرر میدارد که مدعی جعل باید در دادگاه بتواند دلایل خود را به اثبات برساند.