سلام و وقت بخیر.
با فرضی که بیان کردهاید، صرف تعویض پنجره قدیمی در همان ابعاد و همان محل، معمولاً ایجاد حق جدید یا تخلف جدید محسوب نمیشود.
چند نکته حقوقی مهم:
- اگر واقعاً پنجره از ابتدا (حدود ۴۵ سال پیش) وجود داشته و در زمان احداث آن، مقابلش زمین باز و بدون ساختمان بوده است، اصل وجود پنجره سابقه طولانی دارد.
- بعداً شخص دیگری در زمین مجاور ساختمان احداث کرده و حیاط خود را در مقابل آن پنجره قرار داده است.
- اگر در بازسازی، فقط پنجره فرسوده تعویض شود و ابعاد، محل و کاربری آن تغییر نکند، معمولاً نمیتوان آن را پنجره جدید تلقی کرد.
- موضوع مهم در دعاوی همسایگی، اشراف و دید مستقیم به ملک مجاور است. اگر همانطور که توضیح دادهاید پنجره صرفاً نورگیر و هواخور بوده و دید مستقیمی به داخل حیاط یا فضای خصوصی همسایه ندارد، موقعیت مالک خانه قدیمی قویتر خواهد بود.
البته اگر همسایه بتواند ثابت کند:
- پنجره جدید بزرگتر شده است؛
- ارتفاع یا موقعیت آن تغییر کرده است؛
- یا اکنون موجب اشراف و دید مستقیم به حریم خصوصی او میشود؛
ممکن است بتواند طرح دعوا کند.
پیشنهاد میکنم قبل از بازسازی:
- از وضعیت فعلی پنجره عکس و فیلم تهیه شود.
- در صورت امکان از معتمدین محل یا شورای روستا سابقه وجود پنجره تأیید شود.
- ابعاد و محل پنجره دقیقاً مانند سابق حفظ شود.
در مجموع، با توضیح شما، وجود پنجرهای که دهها سال قبل احداث شده و اکنون فقط در همان محل تعویض میشود، به خودی خود خلاف محسوب نمیشود و صرف اعتراض همسایه برای الزام به حذف آن کافی نیست؛ مگر اینکه اشراف غیرمجاز یا تغییر جدیدی ایجاد شده باشد.