بر اساس توضیحات شما، دو موضوع حقوقی کاملاً مجزا مطرح است که باید از هم تفکیک شوند:
۱. طلب برادر بابت هزینههای درمان مادر
۲. تقسیم و فروش ملک مشاعی موروثی.
در ادامه هر دو موضوع بررسی میشود.
۱. تکلیف طلب برادر بابت هزینه درمان مادر
برادر شما بابت هزینه درمان مادر، یک «طلب» از ماترک (دارایی متوفی) دارد. اما در مورد نحوه محاسبه آن:
· اصل بدهی: مطابق ماده ۳۰۶ قانون مدنی، اگر کسی با اذن دیگری دین او را بپردازد، میتواند به او رجوع کند. هزینه درمان، یک دین بر ذمه مادر بوده و اکنون باید از محل ماترک پرداخت شود.
· نحوه محاسبه (چالش اصلی): ادعای برادر مبنی بر محاسبه طلبش به «نرخ طلا»، مبنای قانونی ندارد. در مقابل، پیشنهاد شما برای محاسبه با «سود بانکی» هم الزامآور نیست. راهکار قانونی این است:
· اگر برادر میتواند ثابت کند که مادر در زمان حیات، با او توافق کرده که پول را «به نرخ روز» یا «بر اساس طلا» برگرداند، همان توافق معتبر است.
· در غیر این صورت، مطابق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی و رویه قضایی، طلب او باید با احتساب «خسارت تأخیر تأدیه بر اساس شاخص تورم اعلامی بانک مرکزی» از تاریخ پرداخت (سال ۱۴۰۰) تا امروز محاسبه شود. نه نرخ طلا درست است و نه سود بانکی ساده.
۲. تکلیف فروش ملک مشاعی و مشکل عدم همکاری برادر
از آنجا که برادر شما از فروش ملک خودداری میکند، باید از مسیر قانونی اقدام کنید:
· دادخواست «دستور فروش ملک مشاعی»: مطابق ماده ۴ قانون افراز و فروش املاک مشاع (مصوب ۱۳۷۶)، هر یک از وراث میتوانند در صورت عدم توافق، از دادگاه صلح محل وقوع ملک تقاضای فروش کل ملک را بکنند. رضایت برادر برای این کار لازم نیست.
· نقش دادگاه: دادگاه دستور فروش ملک را صادر میکند. فروش از طریق مزایده یا به صورت توافقی با نظارت دادگاه انجام میشود.
۳. یک نکته مهم به نفع شما (اهرم فشار برای توافق)
اگر ثابت شود که برادر در این مدت (از سال ۱۴۰۰ تاکنون) به طور انحصاری از زمین استفاده میکرده و مانع استفاده سایر وراث میشده، شما میتوانید بابت سهم خود از منافع زمین، «اجرتالمثل» (اجارهبهای مدت تصرف) مطالبه کنید. این مبلغ میتواند با طلب او از بابت هزینه درمان «تهاتر» (تسویه) شود و قدرت چانهزنی شما را بالا ببرد.
۴. راهکار عملی و فوری
۴-۱). پیشنهاد توافق: به برادر پیشنهاد دهید که طلبش بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی (توسط یک کارشناس رسمی یا توافق طرفین) محاسبه و از محل فروش ملک پرداخت شود. به او یادآوری کنید که در غیر این صورت، هم در دادگاه ملزم به پرداخت اجرتالمثل میشود و هم ملک به دستور دادگاه به فروش میرسد.
۴-۲). ارسال اظهارنامه رسمی: با یک اظهارنامه، ضمن اعلام آمادگی برای پرداخت طلبش طبق شاخص تورم، خواستار فروش فوری ملک شوید. این برگه، مستندی برای حسن نیت شما در دادگاه است.
۴-۳). طرح دعوای «دستور فروش»: اگر توافق حاصل نشد، به دادگاه صلح مراجعه و دادخواست «دستور فروش ملک مشاعی» را ارائه دهید. در این دادخواست، هم فروش ملک را بخواهید و هم برای حفظ حقوق خود، پرداخت طلب برادر را به «ارائه نظر کارشناسی رسمی و احتساب بر اساس شاخص تورم» مشروط کنید.
توصیه نهایی: موضع شما در مورد نرخ طلا کاملاً قانونی است. با تکیه بر «دستور فروش» و «اجرتالمثل تصرفات»، میتوانید برادر را به یک توافق منصفانه وادار کنید. در این مسیر، یک مشاوره کوتاه با وکیل متخصص دادگستری برای تنظیم دادخواست و اظهارنامه بسیار راهگشاست.
شما دادخواست فروش ارثیه را بدهید به دادگاه
درود پرسشگر ارجمند
اگر پرداخت برادر شما بابت درمان مادر به قصد تبرع نبوده و به عنوان قرض یا هزینه قابل مطالبه ثابت شود اصل دین همان مبلغ پرداختی است مگر اینکه خسارت تأخیر تأدیه به نحو قانونی احراز گردد
در صورت اختلاف ملاک توافق طرفین و در نبود توافق نظر کارشناس یا مرجع قضایی است