۱. وضعیت ازدواج دختر ۱۶ ساله (ایرانی یا غیر ایرانی)
در قوانین ایران، سن بلوغ شرعی و قانونی برای ازدواج دختران ۱۶ سال تمام شمسی است، اما این ازدواج مشروط به اجازه پدر و صدور اجازه از دادگاه است.
- ازدواج دختر 16 ساله بدون اذن پدر و اجازه دادگاه: در حالت عادی (حتی برای اتباع ایرانی)، این ازدواج صحت قانونی نداردو در دسته ازدواج موقت یا باطل قرار میگیرد، مگر اینکه شرایط خاصی احراز شود.
۲. وضعیت ازدواج با اتباع بیگانه (موضوع اصلی)
قوانین ایران در مورد ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی سختگیرانه است و ازدواج مردان ایرانی با زنان خارجی نیز تابع مقررات خاصی است که عمدتاً شامل اخذ پروانه رسمی ازدواج از وزارت کشور است.
در مورد ازدواج مرد ایرانی با زن تبعه خارجی (خواه قانونی یا غیر قانونی)، نکات زیر مطرح است:
الف) جرم بودن ازدواج (از منظر قانون مدنی و سجلات):
اگر این ازدواج به ثبت نرسیده باشد (که با توجه به وضعیت “غیر مجاز” و “نداشتن مدرک” تقریباً قطعی است)، این ازدواج از نظر رسمی و قانونی در ایران رسمیت ندارد و صرفاً یک رابطه غیر رسمی (عقد غیر شرعی یا غیر رسمی) محسوب میشود.
ب) مجرمیت مرد ایرانی (مقدمه):
مهمترین جنبه مجرمانه در این مورد، به طور مستقیم به “ازدواج” برنمیگردد، بلکه به دو قانون دیگر مربوط میشود:
- قانون حمایت از خانواده و مجازات اسلامی: اگر مرد ایرانی با زنی ازدواج کند که در ایران اقامت قانونی ندارد (یعنی تبعه غیر مجاز است)، این اقدام میتواند تحت عناوین زیر پیگرد قضایی قرار گیرد:
- ماده ۱۰ قانون حمایت از خانواده و جوامع: ازدواج مرد ایرانی با زن خارجی بدون کسب پروانه از وزارت کشور جرم است و برای مرد حبس و جزای نقدی در پی دارد.
- قانون نحوه برخورد با قاچاق و ورود غیر مجاز افراد: اگر مرد در ورود غیر قانونی زن به کشور یا عدم خروج وی پس از اتمام مهلت قانونی همدستی داشته باشد، میتواند تحت عنوان اخذ یا نگهداری اسناد هویتی اتباع خارجی غیر مجاز یا مشارکت در ورود یا اقامت غیر مجاز تحت پیگرد قرار گیرد.
ج) وضعیت دختر تبعه غیر مجاز (مقدمه):
دختر ۱۶ ساله که بدون اجازه و مدارک وارد کشور شده و رابطه غیر رسمی برقرار کرده است، از نظر قوانین مهاجرت و اقامت در ایران:
- ارتکاب جرم ورود و اقامت غیر مجاز: این عمل جرم محسوب میشود و مجازات آن معمولاً اخراج از کشور است.
- مسئله سن: سن او در بحث “غیر مجاز بودن” تأثیری ندارد؛ او همچنان یک تبعه خارجی بدون مجوز اقامت است.
نتیجهگیری در خصوص مجرمیت:
بله، در این شرایط، مرد ایرانی و دختر تبعه، از جنبههای مختلف قانونی مجرم محسوب میشوند:
- مرد ایرانی: به دلیل ازدواج غیرقانونی با زن خارجی بدون اخذ پروانه از وزارت کشور (جرم جنبه عمومی) و احتمالاً مشارکت در ورود یا اقامت غیر مجاز زن (اگر ورود او را تسهیل کرده باشد).
- دختر تبعه: به دلیل ورود و اقامت غیر مجاز در ایران (جرم جنبه عمومی