صلاحیت رسیدگی به جرم “تحصیل مال نامشروع”

جرم تحصیل مال نامشروع (که در حال حاضر به طور خاص تحت عنوان کلاهبرداری یا عناوین مشابه در قانون مجازات مورد رسیدگی قرار می‌گیرد) جرمی است که بر اساس ماده 106 قانون آیین دادرسی کیفری صلاحیت دادسرا مشخص می‌شود:

اصل کلی (محل وقوع جرم): دادسرای محل وقوع جرم صالح به رسیدگی است.

در این مورد، دو محل مطرح است:

• محل صدور دستور یا اقدام اولیه: محل انجام عملیات بانکی (واریز پول) توسط فرد الف که در شیراز بوده است.
• محل وقوع نتیجه جرم (تحصیل مال): جایی که مال به طور غیرقانونی به حساب فرد ب واریز شده است. اگر فرض کنیم حساب فرد ب در زاهدان است، این محل نیز محل وقوع نتیجه جرم است.

بر اساس رویه قضایی و اصول حقوقی:

در جرایم مالی که از طریق شبکه بانکی رخ می‌دهد، محلی که عملیات متقلبانه (در اینجا، صدور دستور واریز یا انجام تراکنش) انجام شده است، به عنوان محل وقوع جرم در نظر گرفته می‌شود.

نتیجه در مورد تحصیل مال نامشروع:

به احتمال بسیار زیاد، دادسرای عمومی و انقلاب شیراز به عنوان محل انجام تراکنش بانکی، صالح به رسیدگی خواهد بود.

2. صلاحیت رسیدگی به جرم “تهدید”

جرم تهدید (ماده 669 قانون مجازات اسلامی) نیز یک جرم فوری و لحظه‌ای است که در محل وقوع عمل تهدید محقق می‌شود.

• اگر تهدید به صورت تلفنی بوده است: صلاحیت دادسرا به محلی برمی‌گردد که فرد تهدید شونده (فرد الف) در آنجا حضور داشته است. (احتمالاً شیراز).
• اگر تهدید به صورت حضوری بوده است: صلاحیت دادسرا به محلی برمی‌گردد که فرد الف در آنجا مورد تهدید قرار گرفته است. (احتمالاً شیراز).

نتیجه در مورد تهدید:

اگر تهدید به صورت تلفنی یا در شیراز صورت گرفته باشد، دادسرای شیراز صالح به رسیدگی است.

جمع‌بندی نهایی: صلاحیت دادسرا

با توجه به اینکه هر دو رکن اصلی شکایت (اقدام برای واریز پول و احتمالاً دریافت تهدید) در شیراز رخ داده است، صالح‌ترین دادسرا برای رسیدگی به هر دو شکایت، دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان شیراز است.

نکته تکمیلی:

اگر فرد الف شکایت خود را در زاهدان (محل افتتاح حساب یا محل سکونت فرد ب) ثبت کند، دادسرای زاهدان موظف است با توجه به دلایل پرونده، صلاحیت خود را نپذیرد و پرونده را برای حل اختلاف در صلاحیت (در صورت عدم توافق) به مرجع حل اختلاف صلاحیت ارسال کند، که در نهایت منجر به ارجاع پرونده به دادسرای شیراز خواهد شد.

توصیه: فرد الف باید شکایت خود را مستقیماً در دادسرای شیراز ثبت کند و دلایل خود مبنی بر انجام تراکنش و تهدید در آن شهر را ارائه دهد.

 دادگاه محل انجام تراکنش