باسلام مطابق مقررات خدمت وظیفه عمومی و آییننامه اجرایی آن، تغییر نوع معافیت پزشکی پس از صدور کارت معافیت، به صورت کلی امکانپذیر نیست مگر در موارد استثنایی و با شرایط بسیار خاص. توضیحات مستند و مراحل مربوط به درخواست شما به شرح زیر است:
### 1. مبنای قانونی معافیت پزشکی
بر اساس ماده 39 آییننامه اجرایی معاینه مشمولان وظیفه عمومی و مقررات پزشکی نیروهای مسلح، هرگونه تقلب یا ارائه مدارک خلاف واقع در جریان معافیت پزشکی، موجب ابطال معافیت و تعقیب کیفری خواهد بود. همچنین طبق مقررات سازمان وظیفه عمومی، نوع معافیت صادرشده مبنای صدور مدارک هویتی و تعیین وضعیت خدمت خواهد بود.
### 2. امکان تغییر یا اصلاح نوع معافیت
الف) در صورتی که معافیت پزشکی بر اساس تشخیص غلط یا اشتباه پزشکی صادر شده باشد:
- طبق ماده 42 قانون خدمت وظیفه عمومی، در صورت کشف هرگونه خلاف واقع از سوی مراجع پزشکی یا اعلام اشتباه در صدور رأی، با اعلام کمسیونهای عالی پزشکی سازمان وظیفه عمومی، کارت معافیت قابل ابطال و مجدداً تطبیق وضعیت مقدور است.
ب) در صورت صحت معافیت (بدون تقلب یا اشتباه):
- در حال حاضر هیچ مقررهای که به شخص اجازه دهد به اختیار خود نوع معافیت پزشکی را پس از صدور کارت، تغییر دهد یا آن را باطل کند و نوع معافیت دیگری اخذ کند، وجود ندارد.
- صرف اظهار ندامت یا تغییر وضعیت روحی و روانی و اعلام رفع بیماری، موجب ابطال معافیت پزشکی یا تبدیل آن به معافیت نوع دیگر نمیشود.
### 3. ابطال معافیت پزشکی:
در گذشته، برخی رویههای ادارات وظیفه عمومی مبنی بر امکان "ابطال اختیاری" کارت معافیت پزشکی وجود داشت که در سالهای اخیر براساس بخشنامههای جدید نیروی انتظامی و تبصرههای قانون وظیفه عمومی، این موضوع صرفاً در صورت اثبات اشتباه پزشکی از طریق کمیسیون عالی پزشکی سازمان وظیفه عمومی قابل اجراست، آن هم با طی مراحل خاص و اثبات قطعی.
### 4. مراحل قانونی پیگیری در صورت وجود دلیل موجه:
- ارائه درخواست کتبی مبنی بر برگزاری کمیسیون مجدد پزشکی به سازمان وظیفه عمومی استان محل صدور کارت معافیت
- بررسی و ارجاع به کمیسیون عالی پزشکی (در صورت ارائه مدارک مستند مبنی بر اشتباه علمی یا ایراد در فرآیند معاینه اولیه)
- در صورت تأیید کمیسیون عالی، صدور رأی جدید و ابطال یا اصلاح معافیت
### نتیجه حقوقی:
- تغییر نوع معافیت پزشکی صرفاً در صورت اثبات اشتباه محرز در معاینات پزشکی با تأیید کمیسیون عالی پزشکی سازمان وظیفه عمومی امکانپذیر است
- امکان تغییر معافیت صرفاً بر مبنای خواست شخصی و تغییر نظر و بدون دلایل پزشکی یا نقص در فرآیند صدور معافیت وجود ندارد
در شرایط عادی و بدون اثبات اشتباه سازمان نظام وظیفه، امکان تغییر یا ابطال معافیت اعصاب و روان، و اخذ معافیت دیگری، وجود نخواهد داشت.