در نظام حقوقی ایران، اگر مردی پس از عقد ازدواج متوجه شود که زن دارای مشکل بینایی (مانند پیوند قرنیه) بوده و این موضوع عمداً از او مخفی شده باشد، میتواند با استناد به "عیوب فریبآمیز (تدلیس)" یا "شرط صفت" در دادگاه طرح دعوا کند. در این صورت، چند راهحل قانونی وجود دارد:
1. ابطال نکاح به دلیل تدلیس (فریب)
اگر مرد بتواند ثابت کند که خانواده زن یا خود زن عمداً این عیب (مشکل بینایی) را مخفی کردهاند و این موضوع برای او از شرایط اساسی ازدواج بوده، میتواند با استناد به ماده 1128 قانون مدنی تقاضای فسخ نکاح کند.
شرایط موفقیت:
مشکل بینایی باید بهگونهای باشد که در زندگی زناشویی تأثیر عملی داشته باشد (مثلاً اگر بینایی زن بسیار ضعیف است و این موضوع در توانایی او در انجام وظایف زناشویی یا زندگی مشترک اختلال ایجاد میکند).
مرد باید ظرف یک سال از تاریخ کشف عیب، دادخواست فسخ نکاح را تقدیم کند (ماده 1129 قانون مدنی).
2. درخواست عدم پرداخت مهریه
اگر مرد بتواند ثابت کند که فریب خورده، ممکن است دادگاه مهریه را کاهش دهد یا حتی ساقط کند، اما این موضوع کاملاً در اختیار قاضی است و نیاز به اثبات دارد.
در برخی موارد، اگر عیب زن مخفی شده و مرد بتواند آن را اثبات کند، ممکن است حتی مهریه پرداخت نشود، اما این امر قطعی نیست و بستگی به رأی دادگاه دارد.
3. حقوق زن در صورت فسخ نکاح
اگر نکاح فسخ شود، زن مستحق مهریه نیست مگر اینکه رابطه زناشویی صورت گرفته باشد (در این صورت، نصف مهریه به زن تعلق میگیرد).
اگر مرد از حق فسخ خود استفاده نکند و تنها به دنمان کاهش مهریه باشد، باز هم تصمیم نهایی با دادگاه است.
نتیجهگیری:
اگر مرد بتواند ثابت کند که عیب زن (مشکل بینایی) عمداً مخفی شده و این موضوع برای او حیاتی بوده، میتواند درخواست فسخ نکاح یا عدم پرداخت مهریه کند.
موفقیت در دادگاه منوط به ارائه مدارک و شواهد محکمهپسند است (مانند مدارک پزشکی، شهادت شهود، یا اقرار خانواده زن).
در صورت فسخ نکاح، مهریه به طور کامل یا جزئی ساقط میشود.
توصیه میشود برای اقدام دقیقتر، با یک وکیل خانواده متخصص مشورت شود تا با توجه به جزئیات پرونده، بهترین راهکار حقوقی انتخاب گردد.