مال منقول و غیرمنقول در قانون

معنای لغوی و قانونی مال منقول

معنای لغوی مال منقول:

منقول از نظر لغوی به معنای قابل حمل است. در قانون مدنی، اموال منقول به اشیایی گفته می‌شود که نقل آن از محلی به محل دیگر ممکن باشد، بدون اینکه به خود یا محل آن خرابی وارد آید. به عنوان مثال، اثاثیه منزل و کشتی جزو اموال منقول به شمار می‌روند.

مال در حکم منقول:

ماده 20 قانون مدنی، کلیه دیون را از حیث صلاحیت محاکم، در حکم منقول دانسته است. اینگونه اموال، نظیرِ حق مخترع یا مؤلف نسبت به اختراع یا تألیف خود (حقوق معنوی) و حقوق افراد در شرکت‌ها در رابطه با سهام شرکت می‌باشند.

معنای لغوی و قانونی مال غیرمنقول

معنای لغوی مال غیرمنقول:

اموال غیرمنقول در لغت به معنای غیرقابل حمل است. قانونگذار اموالی را که نتوان از محلی به محل دیگر نقل نمود، اعم از اینکه استقرار آن‌ها ذاتی باشد یا به واسطه عمل انسان، به نحوی که نقل آن مستلزم خرابی یا نقص خود مال یا محل آن شود، غیرمنقول شمرده است.

مال ذاتاً غیرمنقول:

زمین که شامل اعماق و آنچه در آن است از قبیل معدن و سنگ و خاک، جزو اموال ذاتاً غیرمنقول محسوب می‌شود. البته چیزی که در سطح یا اعماق زمین وجود دارد تا هنگامی غیرمنقول محسوب است که از آن جدا نشده باشد. بنابراین، موادی که از زمین استخراج می‌شوند، پس از جدا شدن از زمین، منقول به شمار می‌آیند.

مال غیرمنقول به واسطه عمل انسان:

اینگونه اموال، ذاتاً منقول بوده اما به نحوی به زمین متصل شده‌اند که نقل آن میسر نیست مگر با ایجاد خرابی در خود مال یا زمین. از جمله این اموال می‌توان به ساختمان‌ها و درختان اشاره کرد.

مال در حکم غیرمنقول:

ماده 17 قانون مدنی با قید دو شرط «ذاتاً منقول» و «اختصاص یافتن به عمل زراعت»، پاره‌ای اموال منقول ذاتی را به لحاظ اختصاص یافتن به عمل زراعت، در حکم غیرمنقول دانسته است.