درباره دادراه پایگاه دانش مقالات حقوقی نکات حقوقی

مشاوره حقوقی رایگان - موضوع: استعلام در مورد حقوق مالکیت و رفع مزاحمت ناشی از سایه‌اندازی درختان جنگلی در ملک شخصی

سلام و وقت بخیر اینجانب در محوطه ملک شخصی خود تعدادی درخت  با ماهیت جنگلی وجود دارد همسایه مجاور که صاحب یک قطعه زمین شالیزاری (برنج‌کاری) است، اخیراً نسبت به این درختان معترض شده و مدعی است که سایه این درختان باعث خرابی محصولات برنج او می‌شود. اما من چنین اعتقادی ندارم  لازم به ذکر است که این درختان بیش از 15 سال در همین مکان قرار دارند و همسایه مذکور در تمام این مدت هیچ‌گونه اعتراضی نداشته است. ضمناً، دو شاهد معتبر دارم که حاضرند شهادت دهند که این درختان هیچ‌گونه سایه‌ای بر زمین شالیزار همسایه نمی‌اندازند. سؤالات بنده از منظر حقوقی به شرح زیر است:   1ـ  آیا صرفِ ادعای همسایه مبنی بر «خرابی محصول برنج»، برای من ایجاد تکلیف قانونی می‌کند، یا ایشان باید این ادعا را در مرجع قضایی ثابت کند؟    2ـ  آیا همسایه باید با کارشناسی فنی ثابت کند که سایه درختان علت اصلی خرابی محصول اوست، یا با توجه به شهادت شهود مبنی بر عدم وجود سایه، بار اثبات همچنان بر عهده ایشان است؟  3ـ  اگر فرضاً ادعای ایشان ثابت شود، آیا قانون مجوزی برای «قطع درختان» صادر می‌کند یا تنها به «هرس شاخه‌ها» و رفع مزاحمت بسنده می‌شود؟ حکم دادگاه چیست؟     4ـ  اگر فقط شاخه‌های درخت وارد حریم شالیزار شده باشد، حق همسایه چیست؟ (آیا حق درخواست قطع درخت را دارد؟)       اگر شاخه‌ها اصلاً وارد ملک ایشان نشده باشد (و فقط بحث سایه مطرح باشد)، آیا همسایه حق اعتراض قانونی دارد؟    5ـ آیا اینکه همسایه بیش از 15 سال نسبت به وجود این درختان سکوت کرده است و تا حالا اعتراضی نداشته ، در ردِ ادعای فعلی ایشان مؤثر است؟   6ـ   آیا همسایه به بهانه «خرابی محصول» حق دارد رأساً (بدون حکم دادگاه) اقدام به هرس یا قطع درختان داخل ملک من کند؟    7ـ  با توجه به اینکه من دو شاهد دارم که معتقدند سایه بر زمین همسایه نمی‌افتد).    آیا این شهادت می‌تواند در دفاع از من مؤثر باشد؟ 8ـ آیا درختان جنگلی داخل محوطه ملک شخصی، در صورت اعتراض همسایه، اصولاً مشمول محدودیت قانونی خاصی هستند یا خیر؟ 9ـ در صورت تداوم این فشارها، بهترین اقدام قانونی برای من چیست؟ برای پیشگیری از هرگونه اقدام خودسرانه از سوی همسایه و همچنین برای حفظ حقوق قانونی خود در برابر ادعاهای بی‌مورد، صحیح‌ترین مسیر حقوقی جهت رفع این موضوع چیست؟ 10ـ در مواردی که درختی به طور طبیعی سقوط کرده و به داخل نهر یا حاشیه آن افتاده است، یا حتی درختان داخل ملک سقوط کند  مسئولیت قانونیِ جمع‌آوری یا رفع خطر آن با کیست؟ با توجه به اینکه درختان جنگلی هستند و فروش یا حمل آن‌ها نیازمند مجوز از «اداره منابع طبیعی» است، اگر من رأساً اقدام به خارج کردن درخت از نهر کنم، آیا دچار تخلف قانونی می‌شوم؟ 11ـ می توانید اشاره به مواد لوایح قانونی در این خصوص که به من کمک کند بکنید

پاسخ ها

بار اثبات ضرر و رابطه آن با درختان بر عهده همسایه است؛ بدون اثبات کارشناسی و حکم مرجع صالح، حق قطع یا هرس درختان شما را ندارد.

سلام لازم هست که مدارک مرتبط با مسأله طرح شده، مورد بررسی کامل قرار بگیرند تا به شکل دقیق به تمام سؤالات طرح شده، پاسخ داده بشود.

خلاصه حقوقی: بر اساس مواد 30، 31، 132 و 333 قانون مدنی، اصل بر حق مالکیت شماست و همسایه باید با دلیل و معمولاً نظریه کارشناس رسمی ثابت کند که درختان واقعاً موجب ورود ضرر به محصول او شده‌اند؛ صرف ادعا کافی نیست.اگر مزاحمت ثابت شود، دادگاه معمولاً ابتدا به رفع مزاحمت یا هرس شاخه‌ها حکم می‌دهد و قطع کامل درخت آخرین راه‌حل است، نه اقدام اولیه. همسایه حق ندارد بدون حکم قانونی رأساً درختان شما را هرس یا قطع کند و در غیر این صورت مسئول جبران خسارت خواهد بود.

شهادت شهود شما می‌تواند مؤثر باشد، اما در مسائل فنی معمولاً نظر کارشناس اهمیت بیشتری دارد. سکوت ۱۵ ساله همسایه به خودی خود حق او را از بین نمی‌برد، ولی می‌تواند قرینه‌ای به نفع شما باشد. درباره درختان جنگلی و حمل یا بهره‌برداری از آنها نیز مقررات قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع و مجوزهای منابع طبیعی باید رعایت شود. 

با درود پرسشگر ارجمند؛
ادعای همسایه به تنهایی ایجاد تکلیف نمی‌کند و اثبات ضرر و رابطه سببیت طبق ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی با خود اوست و مرجع رسیدگی کارشناسی است؛ در صورت اثبات صرفاً رفع مزاحمت یا هرس ممکن است نه قطع درخت و اقدام خودسرانه او جرم تخریب است؛ سکوت طولانی‌مدت قرینه علیه ادعاست؛ شهادت شهود می‌تواند مؤثر باشد؛ بهترین اقدام شما تأمین دلیل و درخواست دستور موقت و طرح دعوای رفع مزاحمت در دادگاه حقوقی است؛ درختان داخل ملک اصولاً تحت حمایت مالکیت هستند مگر خلاف قوانین منابع طبیعی ثابت شود

صرف ادعای همسایه کافی نیست؛ مطابق قواعد عمومی اثبات دعوا و قانون آیین دادرسی مدنی، بار اثبات ادعا بر عهده مدعی است و معمولاً باید با نظر کارشناس، رابطه بین درختان و خسارت را ثابت کند. شهادت شهود شما نیز می‌تواند در دفاع مؤثر باشد.در صورت اثبات ایجاد مزاحمت، دادگاه معمولاً ابتدا حکم به رفع مزاحمت یا هرس شاخه‌ها می‌دهد، نه قطع کامل درخت؛ همسایه نیز حق ندارد بدون حکم دادگاه درختان داخل ملک شما را قطع یا هرس کند. همچنین مواد ۱۳۲ و ۳۳۳ قانون مدنی و مقررات مربوط به حفظ منابع طبیعی می‌تواند در دفاع از حقوق شما مؤثر باشد.

سوالات مرتبط

وکلای متخصص