پاسخ منفی هست. حق ارتفاق ارتباطی به تغییر کاربری زمینهای مجاور ندارد و نمیتوانید از آن برای جلوگیری از این تغییر استفاده نمائید.
۱. ماهیت حق ارتفاقی: حق ارتفاقی حقی است عینی که بر روی عین ملک(زمین) ایجاد میشود تا نیاز یک ملک(ملک غالب) به ملک دیگر(ملک محجور) را برطرف کند(مانند حق عبور و مرور یا حق آب). این حق مربوط به استفاده از ملک است نَه به نحوه بهرهبرداری یا کاربری آن.
۲. تغییر کاربری: تغییر کاربری اراضی کشاورزی تابع قوانین خاص و ضوابط شهرسازی و دهیاری/شهرداری هست. تغییر کاربری توسط مالک زمین با رعایت تشریفات اداری و پرداخت عوارض انجام میشود مگر اینکه برخلاف قوانین صریح باشد.
اگر تغییر کاربری زمینهای مجاور باعث خسارت به ملک شما میشود(مثلاً با مسدود کردن راه دسترسی یا ایجاد مزاحمت)، میتوانید از روشهای زیر اقدام کنید:
- اقدام از طریق دهیاری یا شهرداری: اگر تغییر کاربری بدون مجوز قانونی انجام شده است، میتوانید به نهادهای نظارتی(دهیاری، شهرداری، یا جهاد کشاورزی) گزارش دهید تا نسبت به پلمپ یا اصلاح تخلف اقدام کنند.
- دعاوی ملکی: اگر تغییر کاربری باعث مختل شدن حق ارتفاقی شما(مثلاً مسدود شدن راه عبور) شده است، میتوانید دادخواست رفع مزاحمت بدهید اما باید ثابت کنید که تغییر کاربری مستقیماً مانع اجرای حق ارتفاقی شما شده است.
- حق تقدم در خرید: در برخی موارد خاص، همسایگان در صورت فروش ملک، حق تقدم در خرید دارند اما این مورد شرایط بسیار خاصی دارد و معمولاً برای اراضی کشاورزی بزرگ کاربرد ندارد.
خیر اگر حق ارتفاق وجود دارد