در ملک مشاع، هر شریک مالک سهمی در تمام اجزاء ملک است. تصرف انحصاری، بدون توافق با دیگر شرکا، قانوناً «تصرف عدوانی» محسوب شده و برای شریک متصرف ایجاد «ضمان» میکند. در نتیجه:
· اجرت المثل: سهم مالک ۱/۸ از آنجایی که تاکنون از حق خود استفاده نکرده، مستحق دریافت اجرت المثل (اجاره بهای) سهم خود از زمان تصرف انحصاری توسط شریک دیگر است، مگر اینکه اثبات شود به شریک دیگر اجازه استفاده داده است.
· حق حبس و تعیین تکلیف: مالک ۱/۸ حق دارد از ورود به ملک یا استفاده از آن جلوگیری کند (حق حبس). همچنین میتواند با طرح دعوای «الزام به افراز» یا «الزام به فروش» نسبت به تعیین تکلیف نهایی ملک اقدام کند.
توصیه برای شریک ۷/۸ ملک
برای جلوگیری از این ادعاها، پیشنهاد میشود:
۱. تهیه سند کتبی: از شریک ۱/۸ یک اجازه نامه کتبی و رسمی دریافت کند مبنی بر اینکه با سکونت وی در کل ملک به صورت مجانی یا در قبال مبلغ معیّنی موافقت دارد.
۲. برآورد هزینه افراز: با یک کارشناس رسمی دادگستری در مورد هزینه افراز یا فروش ملک مشورت کند تا بداند کدام گزینه اقتصادیتر است.
جمعبندی
اگرچه فعلاً شریک ۱/۸ میتواند از این طریق برای شریک دیگر هزینه ایجاد کند، اما طرح این دعاوی معمولاً زمانبر، هزینهبر و با توجه به فوت والدین، از نظر اخلاقی نیز برای طرفین مشکلساز است. در نهایت، راهحل قطعی و قانونی، تعیین تکلیف این مال مشاع است و در غیر این صورت همواره احتمال بروز چنین دعاوی وجود دارد.
تذکر مهم: اطلاعات فوق صرفاً جنبه اطلاعرسانی داشته و برای اقدام قضایی دقیق، توصیه میشود با یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص در دعاوی ملکی و ارث مشورت شود.
سلام اسمِ این اقدام، اذیت نیست بلکه حق وی هست و میتواند نسبت به سهم خویش، از شما مطالبهگری داشته باشد.
درود پرسشگر گرامی
بله، فرزند میتواند بابت ایام تصرف، اجرتالمثل ایام تصرف ملک مشاعی را مطالبه کند. همچنین تا زمان تعیین تکلیف نهایی ملک، هرگونه دخل و تصرف در ملک مشاعی بدون رضایت سایر شرکا امکانپذیر نیست و هرگونه دخل و تصرف یا استفاده انحصاری از ملک توسط یکی از شرکا نیاز به اذن سایر شرکا دارد و در غیر این صورت شریک دیگر میتواند اجرتالمثل سهم خود را مطالبه کند