چنانچه متوفی ماترکی نداشته و ورثه ارثی نبرده باشنده، ضمانی متوجه ایشان در برابر طلبکاران نیست

‌

سلام در پاسخ به سؤالات شما از منظر حقوقی، موارد زیر به شرح است:

۱. تکلیف ورثه در خصوص رد یا قبول ترکه:

بله؛ ورثه حق دارند ترکه را قبول یا رد کنند. 

- قبول ترکه: یعنی ورثه هم اموال و هم دیون(بدهی‌های) متوفی را می‌پذیرند.

- رد ترکه: یعنی ورثه اعلام می‌کنند که هیچ مال یا سودی از متوفی نبرده‌اند و بنابراین مسئولیتی در قبال پرداخت بدهی‌های او از جمله مهریه و سفته، از مال شخصی خود ندارند.

- نکته مهم: اگر ورثه هر گونه مالی از متوفی دریافت کنند یا اقدام به تصرف در اموال او نمایند، قبول ترکه تلقی شده و مسئول پرداخت بدهی‌ها خواهند بود.

۲. تأثیر مطالبه مهریه و سفته بر وضعیت ورثه:

اگر متوفی هیچ مالی نداشته باشد، طلبکاران(همسر و دارنده سفته) نمی‌توانند بدهی را از مال شخصی ورثه مطالبه کنند مگر اینکه ورثه ترکه را قبول کرده باشند. در صورتی که ورثه ترکه را رد کنند، هیچ‌ کدام از این طلب‌ها از جیب ورثه پرداخت نمی‌شود.

۳. وضعیت جلسه اول مهریه و دادخواست بعدی سفته:

صِرف حضور در جلسه اول دادگاه مهریه یا عدم اظهارنظر در مورد رد و قبول ترکه، به معنای قبول ترکه نیست. رد ترکه را می‌توان تا مدتی پس از فوت(معمولاً در مهلت قانونی یا تا زمانی که تصرف در اموال صورت نگرفته باشد) از طریق دادگاه اعلام کرد. بنابراین، ارائه دادخواست سفته بعد از جلسه مهریه، تغییری در ماهیت رد یا قبول ترکه ایجاد نمی‌کند مگر اینکه ورثه در جریان این جلسات یا در جای دیگر، صراحتاً یا ضمناً(با تصرف در مال)، ترکه را قبول کرده باشند.

۴. اولویت پرداخت در صورت یافتن مال:

اگر در آینده مالی برای متوفی پیدا شود، این مال ابتدا صرف پرداخت دیون(بدهی‌ها) می‌شود. 

- طلبکاران عادی مانند دارنده سفته و طلبکار ممتاز مانند همسری که مهریه‌اش پرداخت نشده، در یک رتبه قرار ندارند و اگر مال متوفی برای پرداخت کامل همه بدهی‌ها کافی نباشد، مبلغ موجود در وهله اول بابت مهریه برداشت خواهد شد.

- پس از تسویه کامل بدهی‌ها، اگر مالی باقی بماند، بین ورثه تقسیم می‌گردد.