سرقفلی مفهومی است که بر اساس قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1376 تعریف شده است. مطابق با ماده 6 این قانون، سرقفلی مبلغی است که در زمان تنظیم قرارداد اجاره، مستاجر به موجر پرداخت میکند.
این مبلغ به عنوان یک حق مالی، فقط به صورت وجه نقد پرداخت میشود و به مستاجر اجازه میدهد که از مزایای ملک تجاری بهرهمند شود.
سرقفلی در واقع نوعی پیشپرداخت است که مستاجر برای کسب حق بهرهبرداری از ملک تجاری به موجر میپردازد.
این حق، برخلاف حق کسب و پیشه یا تجارت، وابسته به فعالیت تجاری مستاجر در ملک نیست و بیشتر به عنوان یک حق مالی شناخته میشود که در ابتدای قرارداد تعیین و پرداخت میگردد.
به عبارت دیگر، سرقفلی نوعی امتیاز است که به مستاجر اجازه میدهد از ملک تجاری استفاده کند و در برخی موارد، در زمان انتقال ملک به مستاجر بعدی، قابل بازگشت است.
بنابراین، در نظام حقوقی ایران، پس از تصویب قانون روابط موجر و مستاجر در سال 1376، مفهوم سرقفلی جایگزین حق کسب و پیشه یا تجارت شده است و به نوعی، حمایتهای حقوقی از مستاجران اماکن تجاری کاهش یافته است. مستاجران جدید باید با آگاهی از این تغییرات قانونی، قراردادهای خود را منعقد کنند تا از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری شود.