بستگی به قرارداد پایه و نحوه اجرای تعهدات طرفین و الحاق حقابه به ملک یا عدم الحاق آن به ملک است و الا فروشنده ملزم به تحویل حقآبه است و ممانعت از آن جرم است
«حقابه» جزء حقوق تبعی زمین است و طبق ماده ۱۷۳ قانون مدنی انتقال ملک شامل منافع و حقوق وابسته ازجمله آب نیز میشود، فروشنده مکلف به تحویل و اجازه انتفاع از آب است. امتناع او مصداق «ممانعت از حق» و «تصرف عدوانی در منافع» طبق ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی است. فوراً اظهارنامه رسمی برای مطالبه و اجرای حقابه بفرست و اگر تمکین نکرد در دادگاه عمومی محل وقوع ملک دادخواست «الزام به ایفای تعهد و تحویل حقابه» بده. همچنین میتوانی شکایت کیفری «ممانعت از حق» مطرح کنی تا با دستور قضایی کانال یا شیر انشعاب مجدداً به نفع شما بازگشایی شود و درصورت خسارت، کارشناسی مطالبه خسارت هم ممکن است.
براساس قانون مدنی ایران، حق انتفاع و حقابه از جمله حقوق مالی محسوب میشود که باید به مالک آن تعلق گیرد. مطابق ماده 132 قانون مدنی، هرگاه حقی برای فردی بر مال دیگری وجود داشته باشد، دارنده مال باید محترم شمارد و از استفاده غیرقانونی جلوگیری کند. در موضوع مذکور، شما به عنوان خریدار زمین و حقابه، میتوانید به استناد قرارداد خرید و مستندات مربوطه، به دادگاه حقوقی مراجعه کرده و درخواست الزام فروشنده به واگذاری حقابه نمایید. در این خصوص، اگر مستندات شما کافی و معتبر باشد، دادگاه میتواند با صدور حکم، فروشنده را ملزم به رعایت حقوق قراردادی شما نماید.