سلام در صورت صدور حکم بطلان قرارداد هبه ، از بابت هزینه تعمیرات انجام شده توسط متهب ، متهب می توانید دادخواست حقوقی به طرفیت ورثه اقامه نمایید
با سلام. شما علیرغم ابطال سند هبه، به استناد قواعد «دارا شدن بلاجهت» و «اداره فضولی اموال غیر»، حق مطالبه هزینههای انجام شده و ارزش افزوده ایجاد شده در ملک را دارید. مشارکت برادرتان (قیم فعلی) در عملیات بازسازی، امارهای قوی بر تأیید ضمنی هزینهها و ضرورت آنهاست و ادعای بعدی وراث مبنی بر عدم رضایت، مانع از استحقاق شما نسبت به «اجرتالمثل زحمات» و «قیمت روز مصالح و مخارج» نخواهد بود. در خصوص معامله فضولی قبلی نیز، ابطال هبه شما به معنای صحت آن معامله نیست، بلکه ملک به دارایی مادر (ماترک) برمیگردد و شما به عنوان یکی از ورثه و ذینفع، همچنان میتوانید برای حفظ سهمالارث خود، بطلان آن معامله فضولی را پیگیری کنید، هرچند که دیگر نمیتوانید به عنوان «مالک ناشی از هبه» از آن دفاع کنید.
هبهای که به علت حجر مقدم واهب باطل اعلام شده، اصولاً مالکیت قراردادی ایجاد نمیکند؛ اما این امر لزوماً به معنای از بین رفتن حق مطالبه همه هزینههای انجامشده نیست. هزینههای ضروری برای جلوگیری از خرابی یا حفظ ملک، با اثبات ضرورت، حسننیت، اذن یا اطلاع قیم و اسناد پرداخت، میتواند بر مبنای ماده ۳۰۶ قانون مدنی و قواعد استیفاء مطالبه شود؛ نه صرفاً ارزش افزوده ناشی از افزایش قیمت ملک.
هزینههای تزئینی یا توسعهای معمولاً طبق ماده ۳۱۴ قانون مدنی قابل مطالبه به عنوان افزایش قیمت نیست، مگر مصالح یا اعیانی مستقل و قابل تفکیک باشد که در آن صورت امکان مطالبه قیمت یا قلع، با رعایت منع ورود ضرر، بررسی میشود.
همکاری چهارماهه قیم، اطلاع خانواده، شهادت شهود، فاکتورها، تصاویر قبل و بعد و مدارک بانکی، برای اثبات اذن، حسننیت و ضرورت هزینهها مهم است و میتواند در برابر مطالبه اجرتالمثل نیز مؤثر باشد؛ ولی بهتنهایی هبه باطل را صحیح نمیکند.
ابطال هبه نیز دفاع شما را در برابر ادعای معامله فضولی خودبهخود از بین نمیبرد؛ باید تاریخ، موضوع و سمت فروشندگان بررسی شود و مسئولیت قیم یا وراث نسبت به معامله قبلی، جداگانه قابل پیگیری است.
اقدام مناسب، طرح دعوای مطالبه هزینههای ضروری و عندالاقتضاء بهای اعیانی مستقل، همراه با درخواست کارشناسی و ارائه مدارک، و بررسی امکان اعتراض فوقالعاده به رأی حجر یا اعاده دادرسی در صورت وجود دلیل مؤثر جدید است.