سلام و وقت بخیر.در پاسخ به سؤالات شما:**۱. آیا پدر و مادر می‌توانند شاهد اعسار باشند؟**

بله، قانون به طور مطلق شهادت پدر و مادر را در دعوای اعسار ممنوع نکرده است. مهم این است که **از وضعیت مالی شما اطلاع کافی داشته باشند** و بتوانند در صورت لزوم در دادگاه حاضر شده و توضیح دهند. البته به دلیل رابطه نسبی، ممکن است دادگاه در ارزیابی شهادت آنان با دقت بیشتری عمل کند، اما صرف نسبت خانوادگی باعث رد شهادت نمی‌شود.

**۲. اگر دادگاه از اموال و حساب‌ها استعلام بگیرد، باز هم شاهد لازم است؟**

در عمل، دادگاه معمولاً برای رسیدگی به اعسار، **هم استشهادیه یا شهادت شهود** را بررسی می‌کند و **هم از مراجع مختلف مانند ثبت اسناد، راهور، بانک‌ها و سایر مراجع استعلام** می‌گیرد. اگر نتیجه استعلام‌ها نشان دهد که فاقد اموال و درآمد مؤثر هستید، این موضوع به نفع شماست؛ اما ممکن است دادگاه همچنان ارائه شهود یا استشهادیه را نیز لازم بداند، زیرا اعسار صرفاً با استعلام اثبات نمی‌شود و قاضی مجموع دلایل را ارزیابی می‌کند.

**۳. اگر شاهدی جز پدر و مادر نداشته باشم، چه باید کرد؟**

در این صورت:

* پدر و مادر را به عنوان شاهد معرفی کنید.

* تمام مدارکی که وضعیت مالی شما را نشان می‌دهد ضمیمه دادخواست کنید؛ مانند گواهی بیکاری، استعلام‌های مربوط به نداشتن ملک و خودرو، گردش حساب بانکی و هر مدرکی که نشان دهد توان پرداخت هزینه دادرسی را ندارید.

* در دادخواست توضیح دهید که به علت شرایط زندگی و نداشتن ارتباط با دیگران، شخص دیگری از وضعیت مالی شما اطلاع کافی ندارد.

بنابراین، **نبود شاهد غیرخویشاوند به تنهایی باعث رد دعوای اعسار نمی‌شود**، اما هرچه دلایل و مستندات بیشتری ارائه کنید، احتمال پذیرش اعسار بیشتر خواهد بود.

اگر منظورتان **اعسار از پرداخت هزینه دادرسی** است، شرایط آن با **اعسار از پرداخت محکوم‌به یا تقسیط بدهی چک** تفاوت دارد. اگر هدفتان جلوگیری از پرداخت مبلغ چک‌ها یا تقسیط آن‌ها نیز هست، باید پس از طرح دعوای مطالبه وجه یا صدور اجراییه، دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به یا درخواست تقسیط را نیز مطرح کنید.