سلام در مورد موضوع شما، ابتدا باید تفکیک دقیقی بین «حق سرقفلی» و «اجارهبها» صورت گیرد؛ زیرا این دو مفهوم متفاوت هستند:
۱. سرقفلی در مقابل اجاره:
اگر شما مبلغی را به عنوان حق سرقفلی پرداخت کردهاید و در قرارداد ذکر شده که مالکیت سرقفلی متعلق به شماست، شما صاحب حق هستید و مالک تنها میتواند مبلغ اجاره را دریافت کند اما اگر مبلغی که پرداخت کردهاید در واقع اجارهبها بوده، موضوع تحت مقررات اجاره هست.
۲. درصد افزایش اجاره:
افزایش سالانه اجارهبها برای اماکن تجاری معمولاً بر اساس نرخ تورم اعلام شده و بر مبنای توافق طرفین میباشد. افزایش ناگهانی و یکجانبه از ۸۰۰ هزار تومان به ۴ میلیون تومان(۵ برابر یا ۵۰۰٪)، با مقررات جاری و عرف قراردادهای اجاره همخوانی ندارد مگر اینکه در قرارداد شما، صراحتاً ذکر شده باشد که هر سال مبلغ بر اساس ارزش روز یا درصد بسیار بالایی تغییر میکند.
۳. ارجاع به کارشناس:
اینکه مالک موضوع را به کارشناس ارجاع دهد، در واقع یک روند قانونی است. کارشناس رسمی دادگستری یا کارشناس مورد تأیید، اجارهبهای متعارف منطقه را برآورد میکند. اگر مبلغ ۴ میلیون تومان با قیمتهای مشابه در همان پاساژ و منطقه همخوانی داشته باشد، قابل پذیرش خواهد بود.
ـ بررسی قرارداد: دقیقاً بررسی کنید که در قرارداد شما در مورد نحوه افزایش سالانه چه بندی ذکر شده است.
ـ مذاکره: سعی کنید با مالک بر سر درصدی منطقیتر(مثلاً تورم رسمی به علاوه چند درصد) توافق کنید.
باید کارشناسی شود تا با درخواست تامین دلیل انجام شود
در صورتی که در قرارداد، نحوه افزایش حق مالکیت یا حق بهرهبرداری سالیانه سرقفلی مشخص نشده باشد، مالک حق ندارد بهصورت یکجانبه مبلغ را از ۸۰۰ هزار تومان به ۴ میلیون تومان افزایش دهد. در صورت اختلاف، تعیین مبلغ باید با توافق طرفین یا نظر کارشناس رسمی و تصمیم دادگاه انجام شود. اگر مالک موضوع را به کارشناس ارجاع دهد، شما نیز میتوانید به نظریه کارشناس اعتراض کنید و قرارداد، سوابق پرداخت و عرف محل را بهعنوان دلیل ارائه دهید