سلام از اونجایی که همیشه رفت امد میکردید حالا هم حق دارید نمی تونه مانع بشه

در پاسخ به پرسش شما که آیا دریافت پول از شما برای حق عبور قانونی است یا خیر، باید گفت که به طور کلی، قانونی نیست و شما حق عبور دارید. در ادامه به استناد قوانین، به بررسی دقیق این موضوع و مرجع حل مشکل می‌پردازیم.

۱) تحلیل حقوقی وضعیت

۱-۱) حق قانونی عبور شما (حق ارتفاق):

بر اساس قوانین ایران، اگر ملکی به راه عمومی راه نداشته باشد (ملک محصور)، مالک آن حق دارد برای دسترسی به ملک خود از ملک همسایه عبور کند. این یک حق قانونی برای شما و تکلیفی برای همسایه است که بدون دریافت وجه باید اجازه عبور دهد. مبنای قانونی این حق، مواد ۱۰۴ و ۱۰۷ قانون مدنی است که به صراحت حق عبور برای رسیدن به ملک را پیش‌بینی کرده‌اند.

۱-۲) "کوچه اختصاصی" بودن یا نبودن:

مهم‌ترین نکته در این دعوا، بررسی وضعیت کوچه از نظر حقوقی است:

- اگر کوچه، معبر عمومی باشد (احتمال قوی):

در این صورت کوچه جزو اموال عمومی و متعلق به شهرداری است و هیچ شخص حقی از جمله صاحب‌نظر اولیه، مالکیتی بر آن ندارد. در نتیجه، ادعای مالکیت و درخواست دریافت پول برای ورود، کاملاً غیرقانونی و واجد جنبه مجرمانه است.

-؛اگر کوچه، اختصاصی و متعلق به شخص باشد (احتمال ضعیف‌تر):

حتی در این حالت، به دلیل اینکه ملک شما راه ورودی دیگری ندارد، همچنان شما «حق ارتفاق» دارید و مالک کوچه موظف است بدون دریافت وجه، عبور شما را تحمل کند. سابقه 4 ساله تصرف و عبور شما نیز به عنوان یک «قرارداد ضمنی» قابل استناد بوده و اثبات حق شما را آسان‌تر می‌کند.

 ۲) راهکارهای عملی برای حل مشکل

۲-۱) پیگیری غیرقضایی (اقدام فوری و اولیه):

- شهرداری:

با توجه به اینکه منطقه سکونت شما از روستا به شهر تبدیل شده، به احتمال زیاد این کوچه هم اکنون جزو معابر عمومی و تحت نظارت شهرداری است. اولین و مؤثرترین اقدام، مراجعه حضوری یا کتبی به شهرداری منطقه یا محل است و درخواست تعیین تکلیف وضعیت کوچه (عمومی یا اختصاصی بودن) و رفع ممانعت از آن.

- دادخواست حقوقی (طرح دعوی):

در صورتی که شهرداری نتواند مشکل را حل کند یا اگر کوچه واقعاً اختصاصی باشد، باید به دادگاه حقوقی مراجعه کنید. طرح دعوای «اثبات حق ارتفاق» با هزینه تمبر نسبتاً پایین به همراه دادخواست «رفع ممانعت از حق» که در آن تقاضای رفع ممانعت و الزام خوانده به دادن اجازه عبور را مطرح می‌کنید، در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک است.

۲-۲) پیگیری قضایی کیفری (در صورت تداوم ممانعت):

اگر همسایه بعد از اخطار یا رأی دادگاه، همچنان مانع عبور شما شود، عمل وی مشمول ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) شده و جرم محسوب می‌شود. مجازات آن حبس از ۶ ماه تا یک سال است. شما می‌توانید با شکایت کیفری با عنوان «ممانعت از حق» یا «تصرف عدوانی» در دادسرا، هم مجازات او را بخواهید و هم دستور رفع ممانعت صادر شود.

نکته مهم:

طبق قانون، شاکی باید اثبات کند که سابقه تصرف و عبور داشته است. شما می‌توانید از شهادت همسایگان دیگر و هر مدرکی که نشان‌دهنده عبور شما در 4 سال گذشته است، به عنوان دلیل استفاده کنید.

۳) جمع‌بندی و توصیه نهایی

با توجه به مطالب فوق، دریافت هرگونه وجه برای حق عبور شما، مطلقاً غیرقانونی است. راه‌حل اصلی و اولیه شما مراجعه به شهرداری و استعلام وضعیت کوچه است. در صورت عدم نتیجه، به دادگاه عمومی حقوقی مراجعه کنید.