باسلام بله
در پاسخ به پرسش شما که آیا همسرتان میتواند پس از انتقال ملک به نام شما در زمان طلاق، آن را از شما بازپس گیرد، باید گفت به طور کلی و با اطمینان بالا، خیر.
اما برای درک دقیق موضوع و آگاهی از موارد نادری که ممکن است استثنا باشند، ادامه مطلب را مطالعه فرمایید.
۱) چرا حق با شماست؟ قانون چه میگوید؟
نقطه قوت شما، سند رسمی تک برگ است که به نام شما ثبت شده است. این سند، مهمترین سند مالکیت شما محسوب میشود:
۱-۱) مالکیت با سند رسمی:
طبق ماده ۲۲ قانون ثبت اسناد و املاک، دولت و قانون فقط کسی را که ملک به نام او در دفتر املاک به ثبت رسیده است، به عنوان مالک رسمی میشناسد.
۱-۲) قاعده اولیه:
به همین دلیل، قاعده اولیه و محکم این است که ملکی که سند رسمی آن به نام زن باشد، مرد حق گرفتن آن را در طلاق ندارد.
۲) "تهدید پس گرفتن" بر چه اساسی است؟
تهدید همسرتان بر این پایه است که انتقال ملک را یک "بخشش" (هبه) از طرف خود بداند و بر اساس ماده ۸۰۳ قانون مدنی ادعای "رجوع از هبه" (پس گرفتن بخشش) را مطرح کند. در این قانون مواردی پیشبینی شده که بخشنده میتواند هدیه خود را پس بگیرد.
اما نکته مهم اینجاست که در شرایط فعلی شما، این مسیر برای همسرتان بسیار دشوار و تقریباً غیرممکن است:
۲-۱) خروج مال از مالکیت متهب (یعنی شما)
بر اساس بند ۳ ماده ۸۰۳ قانون مدنی، اگر «عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شود»، حق رجوع از هبه ساقط میشود. شما با ثبت رسمی سند به نام خود و دریافت وام بانکی، ملک را در رهن بانک قرار دادهاید. از لحاظ حقوقی، همین رهن دادن ملک به بانک، مصداق «خروج مال از ملکیت شما و تعلق حق غیر به آن» محسوب میشود و به تنهایی حق رجوع را از همسرتان سلب میکند.
۲-۲) زوال رابطه زوجیت (طلاق) و نظریه مشهور حقوقی
قانون مدنی صراحتاً طلاق را به عنوان یکی از موارد سقوط حق رجوع ذکر نکرده است. اما رویه قضایی و علمای علم حقوق بر این باورند که هبه بین زوجین، با شرط ضمنی دوام زندگی مشترک انجام میشود. بنابراین، با وقوع طلاق، این شرط از بین رفته و دیگر مجالی برای رجوع وجود ندارد. این تفسیر از اصول کلی حقوقی مانند اصل لزوم قراردادها (ماده ۲۱۹ قانون مدنی) استخراج میشود.
۲-۳) سند رسمی به نام شما است: دادگاهها برای سند رسمی ارزش و اعتبار بسیار بالایی قائل هستند. اثبات خلاف آن برای همسرتان مانند اثبات یک ادعای "صوری" بودن معامله، با انبوهی از مشکلات حقوقی و قضایی روبهرو است.
۲-۴) تصرف فیزیکی:
شما و همسرتان در این ملک زندگی میکردهاید. این امر، بر مالکیت و تصرف شما صحه میگذارد.
اما ذکر دو نکته مهم ضروری است:
تکلیف وام بانکی:
فقط به خاطر داشته باشید که سند ملک در گرو بانک است. تا زمانی که اصل و اقساط این وام پرداخت نشود، نمیتوانید ملک را بفروشید یا به طور کامل از آن بهرهبرداری کنید؛ چراکه بانک به عنوان طلبکار اصلی، حق اولویت در فروش ملک را دارد. با این وجود، این موضوع کوچکترین خللی در اصل مالکیت شما وارد نمیکند.
جمعبندی و توصیه نهایی:
مالکیت قانونی و رسمی ملک قطعاً با شماست و همسرتان هیچ حقی برای گرفتن آن در طلاق ندارد. تهدیدات ایشان فاقد پشتوانه قانونی قوی است.
برای حفظ آرامش خاطر، توصیه میشود:
- اسناد را نگه دارید:
از سند تک برگ و هر مدرکی که نشاندهنده انتقال ملک به نام شماست، کپی تهیه و در جای امنی نگهداری کنید.
- به حرف همسرتان توجه نکنید:
با علم به این موضوع، به تهدیدات ایشان اهمیت ندهید. تنها مرجع صالح برای قضاوت در این مورد دادگاه است.
- در جریان پرونده وام باشید:
با بانک یا وکیل خود در خصوص نحوه پرداخت اقساط و تعیین تکلیف وام در فرآیند طلاق مشورت کنید.