سلام و عرض ادب
عموماً مبایعه نامه های صوری که حین عقد قرض بین افراد منعقد میشود در مواردی است که قرض به شکل ربا داده میشود و با اهدافی مثل پوشاندن منشاء ربوی پول قرضی و تضمین پرداخت مبلغ ربای مازاد بر قرض، پوشش مبایعه نامه به آن میدهند.
در هر حال طبق ماده 265 قانون مدنی:
«هر کس مالی به دیگری بدهد ظاهر در عدم تبرع است بنابراین اگر کسی چیزی به دیگری بدهد بدون این که مقروض آن چیز باشد، میتواند استرداد کند.»
بنابر این اگر پول از حساب همسر ایشان منتقل شده ولی شما پول را به حساب خود ایشان بزنید؛ بعدها همسر ایشان به استناد اسناد واریز وجه از حساب خودش به حساب شما، میتواند ادعا کند بدون آنکه به شما بدهکار بوده باشد؛ پولی به شما داده اما شما آن را پس نداده اید و شما را محکوم کند که مجدد همان وجه را به خود ایشان نیز پرداخت کنید.
لذا باید دید مبایعه نامه صوری مزبور با چه کسی منعقد شده است؟
اگر مبایعه نامه به نام همسر ایشان منعقد شده و پول هم از حساب همسر ایشان پرداخت شده؛ شما هم همان پول را باید از حساب خودتان به حساب همسر ایشان بزنید تا درصورت بروز مشکل، بعدها بتوانید ادعا کنید که معامله انجام نشده و با فسخ قرارداد، پول ایشان طبق این سند واریزی عیناً از حساب شما به حساب ایشان، عودت داده شده است.
اما اگر در مبایعه نامه صوری به نام خود ایشان است اما فقط پول از حساب همسر ایشان پرداخت شده؛ باز هم به زعم اینجانب، پول را باید به حساب همسر ایشان بزنید اما ابتدائاً باید اصل مبایعه نامه صوری مزبور را از ایشان مسترد نموده و پشت آن با حضور و امضای دو شاهد و قید تاریخ دقیق به عدد و حروف، ذکر نمایید که این مبایعه نامه، صوری بوده و اعتباری ندارد و اصلاً بیعی منعقد نشده و موضوع آن از سمت هیچکدام از طرفین انجام نشده و نمیشود (نه پولی پرداخت شده و نه دامی منتقل شده) و این برگه در حکم عدم است و فاقد هرگونه اعتبار و اثر قانونی است تا بعدها ادعا نکند آن چند رأس دام که در مبایعه نامه فروخته شده را به ایشان تحویل ننموده اید و غیره
دقت کنید که صرفاً با استرداد و باز پس گرفتن و امحاء و نابود کردن اصل مبایعه نامه نیز، خطر کامل رفع نمیشود چرا که ممکن است رونوشت برابر با اصل شده ای از آن در ید طرف مقابل باقی باشد و شما از آن بی اطلاع باشید و بعدها به استناد آن، ادعای عدم تحویل مبیع و ایجاد دردسر نماید.