الزام به تمکین از طرح دعوا تا اجرای حکم

تمکین و انواع آن:

در حقوق خانواده تمکین به معنای اطاعت کردن زن از شوهر می‌باشد. چه نکاح دائم باشد و چه نکاح موقت، زن طبق قانون و شرع مقدس مکلف به تمکین از شوهر خود می‌باشد. انواع تمکین عبارتند از: 1)تمکین عام: منظور اطاعت کردن زن از شوهر خود در تمام امور زندگی می‌باشد. یکی از مصداق‌های بارز آن، سکونت زن در منزل مشترک است. 2)تمکین خاص: منظور اطاعت کردن زن در روابط زناشویی از شوهر خود می‌باشد. به عبارت دیگر زن در روابط جنسی باید از مرد اطاعت کند البته خواسته مرد هم باید متعارف باشد.

مهریه و تمکین:

در اصطلاح حقوقی زن حق حبس دارد؛ بدین نحو که تا زمانی که مهریه خود را دریافت نکرده باشد می‌تواند از شوهر تمکین نکند اما اگر تمکین کرد دیگر حق حبس او از بین می‌رود. به عبارت دیگر با اولین تمکین زن از شوهر حتی تمکین عام، حق حبس زن از بین خواهد رفت. فلذا در دوران استفاده زن از حق حبس، زوج نمی‌تواند اقدام به طرح دعوی الزام به تمکین کند و بایستی بعد از پرداخت کامل مهریه اقدام کند.

ارتباط تمکین و نفقه:

طبق نص صریح ماده 1108 قانون مدنی نفقه فرع بر تمکین است. بدین شرح که اگر زن تمکین نکند مستحق نفقه نخواهد بود و در صورتی که تمکین کند مستحق نفقه خواهد بود و در صورت عدم پرداخت نفقه در صورت تمکین، زوجه از طریق دادگاه خانواده می‌تواند زوج را اجبار به پرداخت نفقه کند.

فرآیند طرح دعوی الزام به تمکین:

زمانی که زن از شوهر تمکین نمی‌کند ابتدا شوهر قبل از اقامه دعوای الزام به تمکین بهتر است اظهارنامه مبنی بر الزام زوجه به تمکین ارسال کند. اگر زن کماکان به حالت سابق خود ادامه داد مرد دادخواست به خواسته الزام به تمکین را در دفتر خدمات قضایی ثبت ‌می‌کند. دادگاه صالح جهت رسیدگی به دعوای الزام به تمکین از جهت صلاحیت ذاتی، دادگاه خانواده است و از نظر صلاحیت محلی، دادگاه محل اقامت زوجه است. دادگاه با احراز اینکه مرد، محل سکونت را فراهم کرده است و تمام اثاثیه زندگی نیز تهیه شده است مبادرت به صدور حکم الزام به تمکین می‌کند.

فرآیند اجرای حکم الزام به تمکین:

بعد از قطعی شدن رای الزام به تمکین، شوهر اقدام به تقدیم لایحه با موضوع درخواست صدور اجرائیه می‌کند و به مدت 10 روز زن مکلف به بازگشت به منزل مشترک است. در صورت عدم اجرای رای، شوهر می‌تواند نسبت به اخذ گواهی نشوز اقدام کند و از آثار آن مانند عدم پرداخت نفقه و ازدواج مجدد بهره‌مند شود. از سوی دیگر زن می‌تواند برای اجرای حکم با کارشناس مددکار دادگاه خانواده به منزل مشترک برگردد.