با سلام 

متن قرارداد باید بررسی شده تا مشخص شود که باغ با چه شرایطی فروخته شده و براساس شرایط می توان در مورد فسخ یا عدم فسخ صحبت کرد.

بله، در بسیاری از موارد خریدار راه قانونی دارد، اما مطالبه مستقیم آب از متولی موقوفه معمولاً امکان‌پذیر نیست؛ زیرا حقابه وقفی تابع مقررات وقف و موافقت متولی است و انتقال آن بدون رضایت متولی ممکن نیست.در فرضی که بیان کردید، اگر فروشنده هنگام معامله اظهار کرده باشد که «آب وقفی را همراه باغ به خریدار تحویل می‌دهد» و این موضوع مبنای معامله بوده باشد، ولی بعداً نتواند موافقت متولی را بگیرد، فروشنده در برابر خریدار مسئول است.

خریدار می‌تواند حسب مورد:

• الزام فروشنده به ایفای تعهد را بخواهد، اگر اخذ موافقت متولی هنوز ممکن باشد.
• اگر انجام تعهد غیرممکن شده باشد، مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام تعهد کند.
• چنانچه وجود آب و حق استفاده از آن از اوصاف اساسی معامله بوده و فقدان آن موجب کاهش قابل توجه ارزش باغ شده باشد، در شرایطی حتی حق فسخ معامله نیز ممکن است قابل استناد باشد.

اما اگر متولی طبق مقررات وقف از انتقال حقابه جلوگیری کرده باشد، معمولاً دادگاه متولی را مجبور به واگذاری آب به خریدار نمی‌کند، مگر اینکه خریدار مستقلاً شرایط قانونی دریافت حقابه را داشته باشد و متولی برخلاف مقررات از انجام تکلیف قانونی خودداری کرده باشد.

بنابراین، در این پرونده مسئول اصلی در برابر خریدار، فروشنده است؛ زیرا مالی را با وصف داشتن آب فروخته و به تعهد خود عمل نکرده است.

اگر در مبایعه‌نامه صریحاً نوشته شده باشد که «باغ با حقابه وقفی» یا «آب به خریدار تحویل می‌شود»، موقعیت حقوقی خریدار برای مطالبه خسارت یا فسخ معامله بسیار قوی‌تر خواهد بود.