شما نمی‌توانید بانک را از مسئولیت آزاد کنید، اما می‌توانید با سند رسمی بین خودتان و شریک ضامن سهم و مسئولیت هر کس در پرداخت وام را مشخص کنید. این کار جلوی اختلافات داخلی و دعاوی احتمالی را می‌گیرد.

خرید و فروش وام قانونی نیست

ولی در دفترخانه تعهد نامه تنظیم کنید قانون از آن حمایت نمیکند

تنظیم سند رسمی «قرارداد مشارکت» یا «وکالت» در دفترخانه

به جای تلاش برای تنظیم یک سند عادی صرفاً برای ثبت همکاری، بهتر است ماهیت حقوقی رابطه را مشخص کنید. دو راهکار اصلی که می‌توانید در دفترخانه دنبال کنید، بسته به هدف نهایی‌تان عبارتند از:

الف) تنظیم سند «قرارداد مشارکت» یا «توافق‌نامه رسمی»

در این حالت، شما و شریکتان با حضور در دفترخانه، یک سند رسمی تنظیم می‌کنید که به موجب آن:

• تعریف موضوع: مشخص می‌شود که وام ازدواج متعلق به شما بوده و فرد مقابل صرفاً به عنوان ضامن (و در ظاهر دریافت‌کننده نیمی از مبلغ) همکاری کرده است.
• تعهدات: باید به صراحت ذکر شود که فرد مقابل متعهد است که سهم قانونی خود (مثلاً اقساط مربوط به وامی که او دریافت کرده) را به موقع پرداخت کند و در صورت عدم پرداخت توسط او، شما هیچ مسئولیتی در قبال اقساطی که او باید می‌داده ندارید (اگرچه طبق قانون، بانک همچنان شما را به عنوان گیرنده اولیه هر دو وام مسئول می‌داند، اما این سند به شما حق رجوع به شریکتان را می‌دهد).
• حق رجوع: مشخص می‌شود که اگر فرد مقابل تعهداتش را اجرا نکند، شما چه حق و حقوقی (مثلاً مطالبه خسارت یا مبلغی مشخص) خواهید داشت.

ب) تنظیم سند «وکالت بلاعزل» (با احتیاط بیشتر)

اگر هدف این است که فرد مقابل نتواند به هر دلیلی از تعهدش شانه خالی کند، ممکن است تنظیم یک وکالت کاری (مثلاً وکالت در امور مربوط به آن وام خاص) با قید «بلاعزل» مد نظر قرار گیرد، اما این روش پیچیده‌تر است و باید با دقت فراوان تنظیم شود تا جنبه صوری قرارداد وام را مخدوش نکند.

نکته بسیار مهم: مسئولیت در برابر بانک (ضامن بودن)

هشدار جدی: فارغ از اینکه شما در دفترخانه چه سندی تنظیم کنید، این سند هیچ تأثیری بر تعهد شما در برابر بانک ندارد.

بر اساس قوانین بانک‌ها و مقررات وام ازدواج:

1. مسئولیت اصلی: شما که هر دو وام را با استفاده از ضامن مشترک دریافت کرده‌اید، در سیستم بانکی و در برابر بانک، مسئول بازپرداخت هر دو قسط هستید. اگر شریک شما قسط وام خود را ندهد، بانک می‌تواند اقساط معوقه او را از شما مطالبه کند و سوابق اعتباری هر دوی شما (و ضامنین اصلی) تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
2. اعتبار سند محضری: سند محضری که تنظیم می‌کنید، صرفاً یک «رابطه داخلی» بین شما و شریکتان ایجاد می‌کند و حق شما را برای مطالبه مبلغی که از جیب خودتان پرداخت کرده‌اید، از او اثبات می‌کند. این سند نمی‌تواند بانک را از مسئولیت شما نسبت به وام خلاص کند.

پیشنهاد عملی برای شما

بهترین کار این است که:

1. با مراجعه به یک دفترخانه اسناد رسمی، موضوع را دقیقاً شرح دهید. از آن‌ها بخواهید سندی تنظیم کنند که همکاری شما برای دریافت وام را به صراحت شرح داده و مهم‌تر از آن، تعهدات فرد مقابل در قبال پرداخت اقساط وام خود را به صورت رسمی ثبت کند تا در صورت بروز مشکل، سندی قوی برای مطالبه خسارت از او داشته باشید.
2. همزمان، یک توافق‌نامه شفاف کتبی (غیررسمی ولی دقیق) بین خودتان تنظیم کنید و در آن تمامی جزئیات توافق (مانند تقسیم‌بندی اقساط و تعهدات) را بیاورید.
3. حتماً به صورت منظم، فیش‌های پرداخت اقساط را نگهداری کنید تا در صورت بروز اختلاف با شریکتان، بتوانید اثبات کنید که سهم اقساط او را پرداخت کرده‌اید.

با تنظیم سند رسمی در دفترخانه، حداقل پشتوانه حقوقی محکمی برای “رابطه داخلی” خود در صورت بروز اختلاف با شریکتان خواهید داشت.

با سلام شما می‌توانید بابت ضمانت پرداخت اقساط چند فقره سفته بگیرید و بعد از اینکه اقساط را پرداخت کرد به همان میزان سفته‌های وی را پس بدهید.

علاوه بر اینکه سفته اخذ می‌کنید نوشته‌ای نیز بین خودتان تنظیم کنید و در آن تمام موارد را قید کنید و به ضمانت سفته‌ها نیز اشاره کنید.

بله، شما می‌توانید با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی، یک «اقرارنامه رسمی» یا «قرارداد داخلی» تنظیم کنید که در آن جزئیات دقیق سهم هر طرف، تعهد به پرداخت اقساط و مسئولیت‌های قانونی در صورت نکول مشخص شده باشد؛ هرچند این سند جایگزین تعهدات شما نزد بانک نمی‌شود، اما در صورت بروز مشکل، سندی معتبر برای اثبات حقانیت شما در مراجع قضایی خواهد بود. اگر به هر دلیلی دفترخانه از تنظیم این سند خودداری کرد، حتماً یک قرارداد کتبی محکم با امضای شهود و اثر انگشت تهیه کرده و در کنار آن، چک یا سفته‌ای معادل مبلغ وام طرف مقابل به همراه پشت‌نویسی دقیق بابت ضمانت دریافت نمایید تا ریسک‌های آینده به حداقل برسد.