موضوع شما شامل چند بخش حقوقی است که به توضیح آنها میپردازم:
1. تقسیم ملک بدون پروانه ساخت
ملک بدون پروانه ساخت یا با پروانه منقضیشده نیز قابل تقسیم است، اما تقسیم آن بستگی به قوانین اداره ثبت و شهرداری دارد.
اگر خانه سند رسمی دارد (به نام دایی شما)، تقسیم قانونی آن بین دایی و مادرتان امکانپذیر است، ولی نیاز به طی مراحل قانونی مانند تنظیم سند تفکیکی یا افراز ملک دارد.
برای افراز یا تفکیک، ممکن است نیاز به ارائه تأییدیه از شهرداری داشته باشید که به وضعیت ملک (پروانه ساخت، تخلفات احتمالی، و ...) بستگی دارد.
2. وصیتنامه دایی
وصیتنامه در ایران حداکثر تا یکسوم اموال متوفی بدون رضایت ورثه نافذ است. یعنی دایی شما میتواند تا یکسوم از ملک را به نفع مادرتان وصیت کند.
اگر وصیت بیش از یکسوم باشد، باید سایر ورثه (مثلاً فرزندان یا همسر دایی) پس از فوت ایشان آن را تأیید کنند.
وصیتنامه باید به صورت رسمی (در دفترخانه اسناد رسمی) یا عادی (با دو شاهد معتبر) تنظیم شود تا اعتبار قانونی داشته باشد.
3. پیشنهادات برای انتقال یا تقسیم ملک
اگر نمیخواهید منتظر فوت دایی و اجرای وصیت باشید، چند راهکار وجود دارد:
الف) انتقال مالکیت از طریق صلح یا هبه
دایی شما میتواند با تنظیم صلحنامه رسمی یا هبهنامه، سهم مشخصی از ملک را به مادرتان انتقال دهد.
این کار نیازی به پروانه ساخت ندارد، اما به ثبت در دفترخانه اسناد رسمی و طی مراحل اداری نیاز است.
ب) شراکت در ملک (مشاعی)
دایی میتواند سهم مشخصی از ملک را به صورت مشاع (برای مثال 50 درصد) به مادرتان منتقل کند. این انتقال در سند رسمی ثبت خواهد شد.