(۱) تعیین ماهیت حقوقی انتقال 

پیش از هر اقدامی، باید مشخص کنید که این انتقال از چه طریقی باشد:

· صلح: سریع‌ترین و کم‌دردسرترین راه. با یک صلح‌نامه در دفترخانه، سه دانگ مشاع به همسرتان منتقل می‌شود.

· هبه (بخشش): اگر قصد بخشش دارید، انتقال بلاعوض است. اما نکته مهم در ماده ۸۰۳ قانون مدنی این است که در هبه، تا زمانی که ملک تحویل نشده، شما می‌توانید از بخشش برگردید (رجوع). اما اگر به همسرتان (از اقارب سببی) هبه کنید، حق رجوع ندارید.

· بیع: تنظیم مبایعه‌نامه و انتقال قطعی. این روش هزینه مالیاتی بیشتری دارد.

(۲) شرایط اصلی انتقال (قبل از مراجعه به دفترخانه)

(۲-۱) نداشتن ممنوعیت ثبتی: باید استعلام کنید که زمین «بازداشت» یا «در رهن» نباشد. هرگونه توقیف یا بازداشت قضایی، مانع انتقال است.

(۲-۲) پرداخت دیون و مالیات: باید تمام بدهی‌های مالیاتی و عوارض شهرداری ملک پرداخت شود تا گواهی پایان کار و مفاصاحساب مالیاتی جهت انتقال صادر شود.

(۲-۳) اذن همسر (برای شما): خیر. برخلاف تصور عمومی، انتقال به همسر نیازی به اذن خود ایشان ندارد و شما مستقلاً می‌توانید این کار را بکنید.

(۳) مراحل عملی در دفترخانه

(۳-۱) مدارک لازم: اصل سند شش‌دانگ، کارت ملی و شناسنامه شما و همسرتان، و برگه استعلام دبیرخانه ثبت (که خود دفترخانه انجام می‌دهد).

(۳-۲) تنظیم سند: سر دفتر، صلح‌نامه یا هبه‌نامه یا بیع‌نامه را تنظیم می‌کند. توجه کنید که «سه دانگ مشاع» منتقل می‌شود، نه یک قطعه جداگانه. یعنی شما و همسرتان در کل زمین شریک خواهید شد.

(۳-۳) پرداخت حق‌التحریر: هزینه دفترخانه بر اساس ارزش منطقه‌ای (تقویم روز) ملک محاسبه می‌شود و ارتباطی به ارزش واقعی معامله ندارد.

(۴) یک هشدار حیاتی (پیش از اقدام)

(۴-۱) اگر این انتقال برای «فرار از دین» (پنهان کردن دارایی از طلبکاران) باشد، طبق ماده ۲۱ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی جرم است و طلبکار می‌تواند آن را «انتقال صوری» قلمداد کرده و ابطالش کند. پس تنها در صورتی این کار را انجام دهید که بدهی‌تان با این انتقال صاف نمی‌شود و قصد واقعی‌تان انتقال به همسر است.