در مطالبه دین مدنی که مسبوق به رسید یا سند خاصی نباشد داین میتواند با استناد به شهادت شهود و ارائه سایر قرائن و امارات قضایی همچون پیامکها و هر آنچه که نشان از تبادل وجه باشد نسبت به مطالبه قانونی آن از طریق تقدیم دادخواست اقدام نماید و باید توجه داشت که در صورت لزوم از اتیان سوگند نیز میتوان استفاده کرد.
چنانچه به هر دلیل مدعی وجود مطالباتی از اشخاص هستید که برای آن مدارک و مستنداتی ندارید میتوانید با استناد به منشا ایجاد دین مانند قرض یا امانت و با شهادت شهود به مدیون اظهارنامه بفرستید و پرداخت طلب را بخواهید در اثر این اقدام از تاریخ ابلاغ اظهارنامه و درصورت اثبات صحت ادعای شما خسارت تاخیر تادیه نیز علاوه بر اصل دین قابل مطالبه است.
باید توجه داشت که در انعقاد هرگونه قرارداد خصوصی رعایت برخی الزامات میتواند ریسک بروز اختلاف مابین طرفین را به میزان قابل توجهی کاهش دهد مانند قرار دادن شرط داوری برای حل اختلاف و تعیین وجه التزام متناسب برای عدم رعایت شروط غیر اساسی ، پیش بینی ضمانت اجرای قوی و تضامین متناسب به منظور پی گیری ایفای تعهدات و از همه مهم تر پیش بینی نحوه تبادل مکاتبات و مراحل ابلاغ نظرات طرفین قرارداد.
باید توجه داشت که در هنگام صدور چک اگر مایل به انتقال آن به شخص ثالث نیستید عبارت به حواله کرد را حتما خط زده و درج شود چک فاقد هرگونه پشت نویسی و غیر قابل انتقال می باشد با این اقدام ایادی ذینفع چک محدود شده و در صورت عدم تامین وجه در سررسید صرفا دارنده مستقیم حق مطالبه خواهد داشت.