هر آنچه باید در مورد مبلغ قرارداد بدانید .!
هر آنچه باید
در مورد مبلغ قرارداد بدانید !
یکی از
اختلافات رایج میان طرفین قررداد ،اختلاف درباره مبلغ واقعی قرارداد است . به ویژه
زمانی که مبلغی در قرارداد درج شده اما یکی از طرفین بعدا ادعا می کند مبلغ واقعی
مورد توافق بیشتر ی کمتر از مبلغ نوشته شده است .این موضوع در معاملات خرید و فروش
ملک ،خودرو و سایر اموال اهمیت زیادی پیدا می کند . زیرا مبلغ قرارداد فقط یک عدد
ساده نیست و ممکن است در پرداخت ثمن،مطالبه وجه اثبات تعهدات طرفین و حتی رسیدگی
قضایی به اختلافات بعدی نقش تعیین کننده داشته باشد .
در قانون مدنی
در عقد بیع و ماده 338 قانون مدنی بیع را « تملیک عین به عوض معلوم » تعریف کرده
است .و مطابق ماده 339 قانون مدنی عقد بیع پس از توافق طرفین در مبیع و قیمت آن با
ایجاب و قبول واقع می شود .بنابراین تعیین دقیق مبلغ مورد معامله از موضوعات مهم
هنگام تنظیم قرارداد است .
آیا مبلغ
نوشته شده در قرارداد ملاک قرار می گیرد ؟
در حالت معمول
،قرارداد یکی از مهم ترین دلایل اثبات توافق طرفین است مطابق ماده 219 قانون مدنی
: عقودی که مطابق قانون واقع شده اند برای طرفین و قائم مقام آنان لازم الاتباع
است مگراینکه با رضای طرفین اقاله شود یا به علت قانونی فسخ شوند .همچنین ماده 220
قانون مدنی طرفین را علاوه بر مفاد صریح قرارداد ،نسبت به نتایج قانونی و عرفی عقد
نیز متعهد می داند .به همین دلیل اگر طرفین در قرارداد مبلغ مشخصی را به عنوان ثمن
یا عوض معامله تعیین کرده باشند این مبلغ در رسیدگی قضایی اهمیت بسیاری دارد .اما
مسئله زمانی پیچیده می شود که یکی از طرفین مدعی شود مبلغ واقعی معامله با مبلغ
مندرج در قرارداد متفاوت است .اگر مبلغ واقعی معامله بیشتر از مبلغ قرارداد باشد
،چه می شود ؟ فرض کنید ملکی به مبلغ 5 میلیارد تومان مورد معامله قرار گرفته است اما
در قرارداد مبلغ 3 میلیارد تومان درج شده است و فروشنده بعدا ادعا می کند که
خریدار باید 2 میلیارد تومان دیگر پرداخت کند .در چنین وضعیتی صرف ادعا برای اثبات
مبلغ واقعی کافی نیست .و شخص مدعی باید بتواند ادعای خود را ثابت کند .
ممکن است رسید
پرداخت ،اسناد بانکی ،پیام ها ،اقرار یا سایر قرائن و مدارک موجود در ارزیابی ادعا
موثر باشد بنابراین اگر طرفین واقعا مبلغی متفاوت از مبلغ مندرج در قرارداد را
توافق کرده اند ،بهتر است این توافق به صورت روشن و قابل اثبات در قرارداد یا
الحاقیه آن درج شود
آیا می توان
مبلغ قرارداد را بعدا تغییر داد؟
در صورتی که
طرفین درباره تغییر مبلغ قرارداد ،توافق داشته باشند ،اصل توافق آنها می تواند در
چارچوب قانون معتبر باشد اما بهتر است تغییر مبلغ حتما به صورت مکتوب و روشن انجام
شود .برای مثال اگر پس از امضای قرارداد طرفین درباره افزایش یا کاهش مبلغ معامله
توافق کنند بهتر است به جای توافق شفاهی الحاقیه‌ای تنظیم شود که در ان مبلغ جدید
تاریخ توافق و سایر شرایط مرتبط به صراحت درج شود .
اگر بخشی از
مبلغ به صورت نقدی و بخشی از طریق چک پرداخت شود چه باید کرد ؟
در این حالت
بهتر است روش پرداخت به صورت دقیق در قرارداد مشخص شود مثلا به جای درج عبارت کلی
« مبلغ معامله پرداخت شد » بهتر است اینکه چه مقدار از ثمن نقدا پرداخت شده ،چه
مقدار از طریق انتقال بانکی یا چک پرداخت شده باشد و مضافا مشخصات چک ها یا حواله
های مربوط نیز درج گردد. همچنین بهتر است در قرارداد درباره زمان و شرایط پرداخت
هر بخش از مبلغ تکلیف روشنی تعیین شود زیرا در زمان بروز اختلاف این موضوع اهمیت
زیادی پیدا می کند .
زیرا ممکن است
اختلاف طرفین نه درباره اصل قرارداد بلکه درباره میزان ثمن پرداخت شده باشد .
آیا می توان
در قرارداد مبلغی غیر از مبلغ واقعی معامله نوشت ؟
نوشتن مبلغی
متفاوت از مبلغ واقعی می تواند در آینده برای طرفین مشکلات اثباتی و حقوقی ایجاد
کند .در یک قرارداد بهتر است مبلغ واقعی مورد توافق طرفین به صورت روشن درج شود و
پرداخت ها تا حد امکان از طریق روش هایی انجام شود که قابلیت اثبات داشته باشند
.به خصوص در معاملات با مبلغ بالا ،نگهداری رسیدهای پرداخت ،اسناد بانکی و سایر
مدارک مرتبط می تواند در صورت بروز اختلاف اهمیت زیادی داشته باشد .
چگونه مبلغ
قرارداد را طوری بنویسیم که بعدا اختلاف کمتری ایجاد شود :؟
مبلغ قرارداد
را باید به صورت دقیق و بدون ابهام درج گردد .بهتر است مبلغ قرارداد به عدد و هم
به حروف نوشته شود و واحد پول نیز مشخص گردد .همچنین اگر پرداخت در چند مرحله انجام
می شود مبلغ هر مرحله تاریخ پرداخت و شیوه پرداخت مشخص شود .
اگر پرداخت با
چک انجام می شود بهتر است مشخصات چک ها در قرارداد درج و یا به شکل دقیق به قرارداد
پیوست شود .همچنین در صورت توافق طرفین درباره تغییر مبلغ قرارداد یا نحوه پرداخت
،بهتر است این تغییرات به صورت مکتوب به قرارداد الحاق شود . در نهایت هرچه قرارداد
در زمان انعقاد ،مبلغ واقعی و نحوه پرداخت آن دقیق تر مشخص کند احتمال اختلاف و
دشواری اثبات در آینده کمتر خواهد بود .
جمع بندی
مبلغ قرارداد
یکی از مهم ترین بخش های توافق طرفین است و نباید به صورت کلی و یا مبهم در
قرارداددرج شود .
در معاملات به
ویژه معاملات با ارزش بالا حتما مبلغ واقعی مورد توافق ،نحوه پرداخت ،زمان بندی
پرداخت ها و اسناد مربوط به پرداخت به صورت دقیق در قرارداد درج شود .
همچنین اگر پس
از انعقاد قرارداد تغییری در مبلغ یا نحوه پرداخت ایجاد شد بهتر است این تغییر به صورت
مکتوب ثبت شود .
در صورت بروز
اختلاف اینکه کدام مبلغ واقعا مورد توافق طرفین بوده ،موضوعی است که باید با توجه
به مفاد قرارداد و سایر ادله و مدارک موجود بررسی گردد .
نظر یا سوال خود را بنویسید
پاسخ وکیل بعد از بررسی زیر همین مطلب نمایش داده می‌شود.