مشخصات نظریه

• شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۱۶۹

• شماره پرونده: ۱۴۰۴-۱۶۸-۱۶۹

• تاریخ نظریه: ۱۴۰۴/۰۹/۲۹

خلاصه سوالات

۱. تصادف دوچرخه با عابر: صلاحیت مرجع رسیدگی چیست و دیه از چه محلی پرداخت می‌شود؟

۲. عدم حضور یا پاسخگویی مقصر در تصادفات: اگر مقصر در مرجع انتظامی حاضر نشود یا اعتراض نکند، تکلیف چیست؟

۳. مقصر فاقد بیمه: اگر مقصر بیمه نداشته باشد، تکلیف پرداخت دیه چیست؟

۴. تصادف در حالت مستی یا بدون گواهینامه: در این حالت آیا پرونده باید به دادگاه ارسال شود؟

۵. تصادف منجر به فوت و جرح: نحوه تفکیک رسیدگی به فوت و جرح چگونه است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه

۱. تصادف دوچرخه با عابر

• صلاحیت: این حادثه مشمول تعریف تصادفات رانندگی نبوده و در صلاحیت دادسرا و دادگاه کیفری دو (طبق قانون آیین دادرسی کیفری) است.

• پرداخت دیه (در صورت فرار مقصر): پس از احراز شرایط ماده ۴۷۴ قانون مجازات اسلامی، دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود، مگر در موارد خاص.

۲. عدم حضور یا پاسخگویی مقصر در مرجع انتظامی

• پرداخت دیه: عدم حضور یا اعتراض مقصر مانع معرفی مصدوم به بیمه یا صندوق خسارت بدنی نیست.

• عدم امکان ابلاغ: اگر ابلاغ کروکی یا نظر کارشناسی ممکن نباشد، با شکایت شاکی و گزارش نیروی انتظامی، پرونده به مرجع قضایی ارسال می‌شود.

۳. مقصر فاقد بیمه شخص ثالث

• خروج از شمول قانون تصادفات نیست و باید مطابق آیین‌نامه اجرایی بند «د» ماده ۱۱۳ قانون برنامه هفتم (مصوب ۷/۲/۱۴۰۴ هیأت وزیران) عمل شود. به احتمال زیاد مصدوم به صندوق تأمین خسارت‌های بدنی معرفی می‌شود.

۴. تصادف در حالت مستی یا بدون گواهینامه

• پرداخت دیه: برای دریافت دیه (جنبه خصوصی جرم)، مطابق قانون و آیین‌نامه عمل می‌شود و نیازی به ارسال پرونده به دادگاه برای این بخش نیست.

• جنبه عمومی جرم: برای رسیدگی به اتهام رانندگی در حالت مستی یا بدون گواهینامه، پرونده به مرجع قضایی ارسال می‌شود.

۵. تصادف منجر به فوت و جرح

• رسیدگی به دو بخش تفکیک می‌شود:

  • بخش فوت (قتل غیرعمد): پرونده به دادگاه ارسال می‌شود.

  • بخش جرح (صدمات بدنی غیرعمدی): مطابق ماده ۲ آیین‌نامه اجرایی بند «د» ماده ۱۱۳ قانون برنامه هفتم (احتمالاً در مرجع انتظامی و با معرفی به بیمه/صندوق) رسیدگی می‌شود.