استعلام آخرین وضعیت ثبتی ملک چیست و چه کاربری دارد؟

در معاملات خرید و فروش ملک، به دلیل بالا بودن سرمایه مورد نیاز برای آن، بررسی جوانب مختلف و در نظر گرفتن نکات حقوقی آن ضروری است. از جمله مواردی که می‌تواند اطمینان لازم برای انجام معامله را برای افراد فراهم نماید؛ استعلام وضعیت ثبتی ملک و سند مورد نظر می‌باشد. در ادامه این مطلب به بررسی نحوه استعلام وضعیت ثبتی ملک می‌پردازیم.

منظور از وضعیت ثبتی ملک یا منظور از جریان ثبتی ملک چیست؟

از زمانی که اظهارنامه ثبت ملک داده می‌شود بلافاصله در اداره ثبت اسناد و املاک پرونده تشکیل می‌گردد. بنابراین هر پلاک ثبتی در اداره ثبت اسناد و املاک دارای یک پرونده ثبتی است. پرونده ثبتی هر ملک، بیانگر تمام اتفاقات و رویدادهای ثبتی درباره آن ملک است که نقطه شروع آن، اظهارنامه ثبت ملک می‌باشد. وضعیت ثبتی ملک یعنی همه آنچه که از ابتدای ثبت‌ ملک تا صدور سند و نقل و انتقالات و توقیف یا افراز و تفکیک پس از صدور سند اتفاق افتاده و در پرونده ثبتی آن درج شده است.

پس از صدور سند مالکیت ممکن است نقل و انتقالاتی روی ملک صورت بپذیرد که این نقل و انتقالات از طریق دفاتر اسناد رسمی انجام می‌شود. تمام دفاتر اسناد رسمی موظفند برای انجام نقل و انتقالات اموال غیرمنقول از اداره ثبت اسناد و املاک استعلام کنند. استعلامات مربوط به نقل و انتقالات هر پلاک ثبتی و نقل و انتقال انجام شده، در پرونده ثبتی آن ملک، درج می‌شود. اگر مراجع قضایی یا مالیاتی یا ثبتی، اقدام به توقیف ملک کرده باشند سوابق مربوط به بازداشت و توقیف ملک نیز در اداره ثبت اسناد و املاک روی پرونده ثبتی، درج می‌گردد.

ضرورت استعلام آخرین وضعیت ثبتی ملک قبل از معامله

استعلام ثبتی ملک برای بررسی اعتبار سند ملک و احراز هویت فروشنده صورت می‌گیرد. برای این منظور سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تدابیر و قوانین مشخصی را وضع نموده و رعایت آنها در معاملات ملکی را اجباری نموده است. به این ترتیب افراد با اطمینان بیشتر معامله را انجام و مشکلات حقوقی آن معاملات کاهش می‌یابد.

مزایای استعلام آخرین وضعیت ثبتی ملک

استعلام سند ملک دارای مزایای مهمی می‌باشد که برای انجام معامله ملکی ضروری است از جمله:

1. ایجاد امنیت در انجام معاملات ملکی

2. حصول اطمینان از اینکه مالک ملک مورد نظر دقیقا چه کسی است و در صورت وجود چند مالک برای ملک مورد معامله؛ با استعلام سند می‌توان از این موضوع اطلاع یافت.

3. گزارش شرایط ثبتی ملک به طور کامل

4. اطمینان از اینکه ملک مال مشاعی است یا فقط یک مالک دارد.

5. چنانچه ملک مورد نظر دارای وام باشد یا سند آن رهن بانک یا هر مرجع دیگری باشد با استفاده از استعلام ثبتی این موارد روشن می‌شود.

6. چنانچه ملک موقوفه باشد یا به هر دلیل حقوقی دیگر به صورت کامل یا جزئی قابل نقل و انتقال نباشد و یا دارای شرایط ویژه حقوقی باشد استعلام ثبتی آن را مشخص می‌کند.

نحوه استعلام اسناد و پلاک های ثبتی

به منظور استعلام سند ملک افراد می‌بایست به اداره ثبت اسناد و املاک کشور مراجعه کرده و با ارائه درخواست خود و مدارک مورد نیاز اقدامات لازم را انجام دهند. استعلام سند تنها با درخواست مالک ملک و ارائه مدارک هویتی امکان‌پذیر بوده و افراد دیگر به راحتی قادر به استعلام نخواهند بود. با استعلام صورت گرفته تمامی پلاک‌های ثبتی با کد ملی مورد نظر اعلام شده و در صورت ثبت ملک و سند مورد نظر؛ اطلاعات لازم مبنی بر اثبات مالکیت فرد اعلام خواهد شد.

در برخی موارد افراد به موجب معاملات انجام شده و مشکلات ناشی از آن و به منظور پیگیری‌های حقوقی و قضائی مربوطه؛ نیاز به استعلام اسناد پیدا می‌کنند که در این موارد می‌بایست ابتدا به مراجع قضائی مراجعه کرده و پس از صدور حکم؛ برای استعلام به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مراجعه کنند. به عبارتی می‌توان این‌گونه بیان کرد که استعلام سند ملک بدون حضور مالک و با کد ملی شخص دیگر منوط به داشتن حکم قضائی بوده و در غیر این صورت امکان‌پذیر نمی‌باشد.

نحوه استعلام سند تک برگی

زمانی که فرد قصد دارد سندی را به صورت موردی استعلام کند به طوری که تنها یک سند با شرایط مشخص مورد بررسی قرار گیرد، در این صورت به منظور انجام این نوع استعلام، با استفاده از شماره سند تک برگی به صورت آنلاین می‌توان استعلام آن را از طریق سامانه‌های سازمان ثبت اسناد انجام داد.

استعلام سند ملک با پلاک ثبتی

برای اینکه خرید زمین و ملک را با اطمینان بیشتری انجام دهید، قبل از معامله برای استعلام سند ملک می‌توانید مشخصات مالک را با پلاک ثبتی بررسی کنید. برای استعلام سند ملک با پلاک ثبتی، می‌توانید از شهرداری کمک بگیرید. با توجه به هماهنگی‌هایی که در سال‌های اخیر بین شهرداری و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور صورت گرفته است، اطلاعات جامعی را در این زمینه می‌توانید از طریق شهرداری دریافت کنید. در زیر پلاک شهرداری یک کد ۸ رقمی است که با وارد کردن آن در سامانه شهرداری می‌توانید از صحت و اعتبار سند ملک اطمینان پیدا کنید. اقدام با این روش می‌تواند اطلاعات متفاوتی از جمله اسم مالک، آدرس ملک، شماره ساختمان، محله، بلوک، منطقه، مساحت ساختمان، مساحت زمین، پلاک ثبتی و غیره را در اختیارتان قرار دهد و به خوبی متوجه شوید که آیا اطلاعات ثبت شده در سند به صورت واقعی هستند یا خیر و آیا سند مورد نظر اعتبار دارد یا نه.

استعلام برای سندهای قدیمی

در مورد اسناد قدیمی، بهتر است ابتدا برای گرفتن سند تک برگ آن اقدام کنید و این نوع اسناد قدیمی به دلیل نبود اطلاعات درست در مورد آنها و عدم تهیه نقشه هوایی قابلیت استعلام گرفتن را ندارند و شما به صورت آنلاین نمی‌توانید برای گرفتن استعلام از آنها اقدام نمایید. پس بهتر است در اولین فرصت مدارکی که برای گرفتن سند تک برگ نیاز است را آماده کرده و برای ملکی که مالک آن هستید، یک سند تک برگ بگیرید.

با توجه به اینکه با اخذ استعلام ثبتی سند تمام شرایط حقوقی معامله بر روی آن سند برای خریدار مشخص می‌شود، به راحتی می‌توان به اهمیت و لزوم اخذ این استعلام قبل از انجام هر معامله ملکی پی برد، لذا توصیه می‌شود که چنانچه قصد خرید ملکی را دارید جهت حفظ حقوق خود و جلوگیری از وقوع مشکلات حقوقی درخواست استعلام ثبتی ملک از فروشنده را نمایید.